DHMİ Genel Müdürlüğü bünyesinde teşkilatlanmış olan Uçak Kurtarma ve Yangınla Mücadele (ARFF) servislerinin kuruluş amacı;
Havalimanları ve yakın çevresinde meydana gelebilecek uçak kaza kırım ve yangınlarına Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatınca (ICAO) belirlenen standart ve uygulamalar çerçevesinde müdahalede bulunarak hayat kurtarmak maddi ve manevi kayıpları önlemek veya asgari seviyeye indirmektir.
Yukarıdaki tanımdan da anlaşılacağı üzere ARFF hizmetinin başlıca amacı, havalimanlarında veya yakın çevresinde meydana gelen herhangi bir hava aracı (Uçak, Helikopter vb.) kazasında veya olayında hayat kurtarmaktır. ARFF hizmeti, hayatta kalma koşullarının oluşturulması ve muhafaza edilmesi, hava aracının içindekiler için çıkış yollarının temin edilmesi ve söz konusu hava aracının içinde olup doğrudan yardım olmaksızın kaçmayı başaramayan kişilerin kurtarılmaya çalışılması amacıyla sağlanmaktadır.
ARFF Memurlarının Verdiği Hizmetler
ARFF Memurları Uçak ve Helikopter gibi maddi değeri milyonlarla ifade edilen hava araçlarıyla aynı ortamda bulunmakta, Bu hava araçlarına ‘’Hareket Kabiliyetini Kaybeden Uçakların Kurtarılması’’, ‘’Emniyet Tedbiri’’ ‘’Yangınla Mücadele’’ vb. gibi hizmetleri vermektedir.
Şüphesizdir ki verilen hizmetlerin ana konusu Uçaklar olunca işin riski ve verilen hizmetin değeri katlanmakta, ARFF Memurlarının üzerine düşen sorumluluk artmaktadır. ARFF Memurları Havalimanı referans noktası merkez olmak üzere ulaşım imkânları bulunan 8 Kilometre yarıçaplı bir alan içerisinde meydana gelen uçak kazalarına ve Havalimanı referans noktası merkez olmak üzere 8 Kilometre yarıçaplı bir alan dışında veya ulaşım güçlükleri bulunan bölgelerde meydana gelen uçak kazalarına hizmet verilmektedir.
Örnek vermek gerekirse Uçak Kaza Ve Kırım Bölgesi (Aircraft AccidentArea) içerisinde Kaza veya Kırım yapmış uçaklara verilen ‘’Uçak Kurtarma Hizmeti’’ Türkiye’de sadece ARFF Memurları tarafından verilebilmektedir. Bu iş için özel imal edilmiş ileri seviye hidrolik ve pnomatik sistemler içeren ‘’Uçak Kurtarma Malzemeleri’’ kullanılmaktadır. Bu Ekipmanlardan Türkiye’de sadece Antalya, Ankara Esenboğa, Erzurum ve İstanbul Atatürk Havalimanlarında ARFF Memurlarına tahsisli olarak bulunmaktadır.
Kullanılan Teknik Araç Ve Ekipmanlar;
ARFF Memurlarının Görev ve Sorumlulukları ile Hizmet verdikleri nesneler genelde Uçak ve Helikopter vb. gibi hava araçları olduğundan, Bu araçlara verilecek hizmetler için kullanılan Araç ve ekipmanlarda ARFF birimlerine özel endemik olmuştur.
ARFF Memurlarına tahsisli dünya üzerinde yalnızca Havalimanlarında Uçak yangınlarına yönelik kullanılmak için tasarlanan ARFF araçları bulunmaktadır. Bu araçlar Üzerinde bulunan delici ve kesici kolları sayesinde, Hava aracı yangınlarına hızlı ve etkin bir müdahale imkânı sağlamaktadır.
Söz konusu ARFF araçları üstün teknoloji Mekanik, Hidrolik, pnömatik ve elektronik donanımlara sahip olup bu sistemler CAN-BUS üzerinden Programmable Logic Controller (PLC) yani programlanabilir Mantık Kontrol modülleriyle yönlendirilmektedir. Özellikle ARFF araçları diğer Hizmet araçlarına kıyasla daha karmaşık ve üstün teknolojik sistemlere sahiptir.
Bu araçların kullanıcıları olan ARFF Memurlarının da bu araçları kullanabilecek yeterli teknik bilgiye sahip, bu araçlar üzerinde ileri seviyede sürüş eğitimi almış uzman birer operatör olması gerekmektedir.
Personel Temini Yapılan Teknik Meslek Yüksek Okullar;
ARFF hizmetlerine yönelik olarak istihdam edilen personelin kararlı, girişken, herhangi bir Uçak Kazası-Kırımı durumunda akıllıca değerlendirme gerçekleştirme yetkinliğine sahip ve hepsinden önemlisi de iyi eğitimli ve tam anlamıyla kalifiye olması gerekmektedir.
İdeal olarak, her birey, herhangi bir hava aracı (Uçak, Helikopter vb.) kazasındaki değişen koşulları anlayabilmeli ve detaylı gözetim olmaksızın gerekli önlemleri alabilmelidir.
ARFF operasyonlarının mahiyeti, yoğun fiziksel faaliyet süreleri içerdiğinden dolayı, tüm ARFF personelinin, söz konusu operasyonlar ile ilgili görevleri yerine getirebilecek, asgari seviyede fiziksel uygunluğa ve tıbbi uygunluğa haiz olması gerekmektedir.
Fiziksel uygunluk ve tıbbi uygunluk, genellikle geniş bir yelpazede, performansa yönelik en üst durumdan aşırı hastalığa veya yaralanmaya kadar uzanabilen, vücudun genel fiziksel durumu olarak tanımlanmaktadır. ARFF servisine yönelik temel uygunluk unsurları, genellikle, aerobik uygunluk, anaerobik uygunluk, esneklik ve tıbbi uygunluktur. ARFF personeline yönelik optimum fiziksel uygunluk ve tıbbi uygunluk, personelin ARFF faaliyetlerini emniyetli ve başarılı bir şekilde ve kendini fazla yormaksızın yerine getirebilmesi anlamına gelmektedir.
ARFF personelinde aranacak özellikler başlığı altında; Üniversitelerin; "Sivil Savunma ve İtfaiyecilik", "İtfaiyecilik ve Sivil Savunma" ve "İtfaiyecilik ve Yangın Güvenliği" önlisans programlarının birinden mezun olmak şartı yer almaktadır.
ARFF Memuru alım şartlarında bu ibarenin olması, Üniversitelerin Teknik Yüksekokullarından mezun olan personelin vasfının Teknik eleman olması ve İlgili bölümlerin ARFF Mesleğiyle alakalı Uygulamalı ve teorik dersleri görüp hazır teknik meslek elemanı olarak gelmeleridir. Alınan bu personeller mesleğe ön hazırlıklı gelmekte, temel iş başı eğitimleriyle ortaya mesleğinde uzmanlaşmış personeller çıkmaktadır.
Alınan Yurt Dışı Teknik Eğitimler
UÇAK KURTARMA EĞİTİMLERİ
İstanbul ATATÜRK, Ankara Esenboğa, Antalya ve Erzurum Havalimanlarında Hareket Kabiliyetini Kaybeden Uçakların Kurtarılmasında kullanılmak üzere tahsis edilmiş, Uçak Kurtarma Teçhizatları bulunmaktadır.
Söz konusu ekipmanların kullanımı ve uygulanması son derece Teknik bilgi ve beceri gerektirmektedir. Hareket Kabiliyetini Kaybeden Uçakların Kurtarılması işlemi tamamen Teknik bir iştir ve bu işi yapacak personelinde Teknik bilgisi ve ekipmanların nasıl kullanılacağı konusunda profesyonel bir eğitimden geçmesi çok önemlidir.
ARFF Memurları bu konuda uzmanlaşması için planlı olarak Uçak Kurtarma Teçhizatlarının kullanımı konusunda eğitim almak üzere Almanya ve İngiltere’ye gönderilmektedir.
Almanya ve İngiltere Havalimanlarında kullanılan Uçak Kurtarma Teçhizatlarının üretici firmaları olan şirketler tarafından düzenlenen eğitime katılan ARFF ekipleri 5 günlük yoğun bir eğitime tabi olurlar. Eğitim sahasında bulunan gerçek uçak üzerinde teknik hesaplamalar ve teçhizatlarının kullanılması konusunda pratik uygulamalar, detaylı bir şekilde yapılır.
Çeşitli senaryolar üzerine kurulan eğitim programında tüm araç-gereç ve teçhizat Uçak üzerinde kullanılarak, eğitimcilerin teçhizatlar hakkında bir görüşe sahip olması ve tecrübelerinin artırılması hedeflenir.