Yusuf Zengin
Yusuf Zengin

Reklam Kurulu cezaları neden etkili olmuyor?

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'na bağlı Reklam Kurulu tüketiciyi yanılttığı gerekçesiyle Türk Hava Yolları ve Pegasus Havayolları'na 60'şar bin dolar ceza kesmişti. Havacılık sektörünün bu iki oyuncusu aynı fiili bir yıl içerisinde ikinci kez tekrarladığı için de Reklam Kurulu geçtiğimiz günlerde yaptığı toplantı sonucunda kestiği cezaları 2'ye katladı ve her iki havayolunu da 120 bin YTL ödemeye mahkum etti.
Peki ceza gerektiren durum ne...
"Reklamlarda belirtilen fiyata vergiler ve diğer ücretlerin dahil edilmemesi sebebiyle bu eylemlerin 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un "Fiyat Etiketi" başlıklı 12 nci maddesine, Etiket, Tarife ve Fiyat Listeleri Yönetmeliği'nin 11'inci maddesine ve Ticari Reklam ve İlanlara İlişkin İlkeler ve Uygulama Esaslarına Dair Yönetmeliğe uygun olmaması....
Soru şu o zaman...
THY ve Pegasus yaptıkları bu davranışın yanlış olduğunu bile bile -ki öncesinde ceza almış- neden bu hatayı tekrarlıyor? Neden ve nasıl -Reklam Kurulu'nun kararına göre- tüketiciyi yanıltmaya devam ediyorlar?
Cevabı basit aslında; verilen cezaların ve yaptırımların yetersiz olması. 60 bin ve 120 bin YTL bu çaplı yapılan reklamlar ve sonrasındaki geri dönüşler hesaplandığında çok ufak rakamlar olarak kalıyor.
Hatta reklamlar için yapılan medya planlama bütçelerine alınabilecek olası cezalar bile ekleniyor olabilir.
Reklam Kurulu'nun tüketici haklarını koruma konusundaki iyi niyetini ve çalışmalarını takdir ediyorum. Ancak bu çalışmaların yetersiz olduğunun da altını çizmek istiyorum.
Sonuçta yapılan bir yanlışlık tekrarlanıyorsa ceza sistemini tekrar gözden geçirmek gerekir diye düşünüyorum. Eğer ayıplı eylem tekrarlanıyorsa verilen para cezalarının yanında başka caydırıcı yaptırımlara da gidilmeli gibi görünüyor.
Unutulmamalıdır ki; bu yanıltıcı reklamlar tüketici kadar Onur Air, Atlasjet, Sun Express gibi sektördeki diğer havayollarını da olumsuz etkiliyor.
İşte Reklam Kurulu'nun toplantısında alınan ceza kararlarının neden olduğu reklamlar:
1) Türk Hava Yolları A.O.'ya ait www.thy.com.tr adresli internet sitesinde yayınlanan "Haftanın 111 leri" başlıklı reklamlarda,
Diğer taraftan, adı geçen firmaya ait olup, www.thy.com.tr adresli internet sitesinde ve Skylife isimli derginin Nisan 2008 sayısında yer alan reklamlarda; Türkiye-New York, Türkiye-Chicago , Tunus-İstanbul , Türkiye-Madrid , Türkiye-Barcelona uçuşlarıyla ilgili olarak promosyonlarda belirtilen fiyatlara, "Hopa'dan Batum'a, oradan İstanbul'a 99 YTL", "İstanbul-Hatay hattı açıldı 59 YTL" başlıklı reklamlarda belirtilen fiyatlara ve "Bu Fırsat Dünyada Kaçmaz, Her Hafta Farklı Noktalara Gidiş-Dönüş 111 EURO" başlıklı reklamda,
2) Pegasus Hava Taşımacılığı A.Ş.'ye ait olup, www.flypgs.com adresli internet sitesinde yayınlanan ve 350.000 bedava bilet satışının yapıldığı ifade edilen "Bedava Bilet Kampanyasına Yoğun İlgi Devam Ediyor!!!..." başlıklı reklamlarda; "0 YTL" üzerinden bilet satışı yapıldığı izleniminin oluşturulması,
Diğer taraftan, adı geçen firmaya ait olup, 30.03.2008 tarihli Milliyet Gazetesi'nde yayımlanan "Şimdi Bilet Ücreti De Yok" başlıklı reklamda "0 YTL" üzerinden bilet satışı yapıldığı izleniminin oluşturulması.


YAZARIN DİĞER YAZILARI