S eçimlere yakın bir tarihte yapılması nedeniyle günlerdir merakla beklenen Petkim'in yüzde 51'lik kısmının özelleştirilmesi ihalesi dün Ankara'da gerçekleştirildi. Özelleştirme İdaresi Başkan Yardımcısı Osman İlter'in yönettiği nihai pazarlık görüşmesine; Carmel-Limak Ortak Girişim Grubu, TransCentralAsia Petrochemical Holding Ortak Girişim Grubu, Zorlu Holding, Hokan Chemicals Ortak Girişim Grubu, Çalık-IOCL Ortak Girişim Grubu, Naksan-Torunlar- Toray-Kiler Ortak Girişim Grubu, Fırat Plastik ile Socar&Turcas- Injaz Ortak Girişim Grubu'ndan oluşan 8 ayrı şirket katıldı. İhalenin kapalı zarfla yapılan ilk yazılı elemesiz turunda en yüksek teklif 1 milyar 50 milyon dolar oldu. Bunun ardından elemeli yazılı turlara geçildi. Bu turda en düşük teklifi veren Fırat Plastik elendi. İkinci turda, en düşük teklifi veren Hokan Chemicals da elendi. Üçüncü turda, en düşük teklifi veren Naksan-Torunlar-Toray-Kiler OGG elendi.
SINIR 1.7 MİLYAR DOLAR
Ardından ihalede açık artırmaya geçildi. İhalenin açık artırma başlangıç fiyatı 1 milyar 680 milyon dolar, en az artırma aralığı da 5 milyon dolar olarak açıkladı. İkinci turda 1 miyar 785 milyon dolar veren Carmel-Limak, üçüncü turda ihaleden çekildi. Ardından Zorlu Holding de 1 milyar 790 milyon dolarlık teklifini artırmayarak beşinci turda ihaleyi bıraktı. Çalık-IOCL ortaklığı da altıncı turda en son verdiği 1 milyar 875 milyon doları artırmadı ve ihaleden çekildi. Böylece yedinci turda geriye iki firma; Azerbaycan kökenli Socar-Turcas-Injaz grubu ile Kazak-Rus ortaklı Trans- CentralAsia kaldı. 1 milyar 945 milyon dolarla hızlanan yarış onuncu turda TransCentralAsia'nın verdiği 2 milyar 50 milyon dolarlık en yüksek teklifle sona erdi. Socar Turcas ise 2 milyar 40 milyon dolarlık teklifini yükseltmedi ve ikinci oldu.
DAHA FAZLA VEREMEYİZ
Firmaların teklif yarışının bitmesinden sonra, İhale Komisyonu Başkanı İlter, gelenek olduğu üzere, kazanan firmadan fiyatını biraz daha yükseltmesini istedi. Ancak, Trans'ın Danışmanı Haluk Recai Ulusoy, "Zaten ortaya inanılmaz bir fiyat çıktı" dedi. Başkan İlter de bunun üzerine ihalenin teknik bölümünün tamamlandığını resmen açıkladı. Bundan sonra Rekabet Kurulu'ndan onayı ve Başbakan ve beş bakandan oluşan ÖYK son kararı verecek.
GİZEMLİ ORTAK
İhale sonrasında, Petkim'i kazanan grubun kimliğine ilişkin bilgiler gizemli bir hale dönüştü. Gazeteciler, ihale öncesinde ihaleye katılan şirketler hakkında Grubun danışmanı Ulusoy'dan bilgi istedi. Ulusoy bu isteği "İhaleyi alırsak açıklama yapacağız" sözleriyle geri çevirdi. Ulusoy, ihale sonrasında da açıklama yapmak istemedi. Bunun üzerine gazeteciler şirket hakkında, ihaleyi yöneten ÖİB Başkan Yardımcısı Osman İlter'den bilgi istedi. İlter de şirket hakkındaki bilgileri şirketin açıklayacağını belirtirken grubun ihale öncesi yeterlilik kriterlerine uygun bulunduğunu söyledi.
TELEFONLA İKNA ETTİ
Ancak daha sonra İlter'in telefon teması kurarak Ulusoy'u açıklama yapmaya ikna ettiği ifade edildi. Bir süre sonra ihale salonuna gelen Ulusoy, ortak girişim grubunun Rus ve Kazak girişimcilerden oluştuğunu, Şekerbank'ın yüzde 34 hissesini alan Kazak Turan Alem'in de bu oluşuma danışmanlık hizmeti verdiğini söyledi. Ulusoy'un verdiği bilgilere göre Petkim'i alan grup; Rusya'dan Investment Industrial Group Euroasia ve Investment Bank Troika Dialog ile Kazakistan'dan Caspi Neft şirketlerinden oluşuyor. Ulusoy, şirketin Petkim'de büyük hedefleri bulunduğunu aktardı. Ulusoy, ödemenin ne şekilde yapılacağı konusunda ise bilgi vermedi.
ANKARA - İSTANBUL (Bugün)
PETKiM'iN DEGERi 4 MiLYAR $ OLDU
Petkim'in % 51 hissesine 2 milyar 50 milyon dolar verilmesi ile kuruluşun % 100 hissesinin değeri yaklaşık 4 milyar 19 milyon dolara ulaştı. Yüzde 38.5 hissesi halka açık olan Petkim'in ihaleden bir gün öncesi kapanış fiyatları ile toplam piyasa değeri 1 milyar 422 milyon düzeyinde bulunuyordu. İhale sırasında Petkim'in İMKB'deki işlem sırası geçici olarak kapatıldı.
ÖZELLEŞTiRME 20 YIL SÜRDÜ
Petkim ilk olarak 11 Eylül 1987'de özelleştirme kapsamına alındı. İlk ihalesi ise yüzde 88.86'sının satışı için 6 Haziran 2003'te yapıldı. 5 teklifin alındığı ihaleyi Uzan'a ait Standart Kimya 605 milyon dolarla kazandı. Ancak, bu tarihlerde kuruluşlarına el konulması sürecine giren Uzanlar, süresi içinde gerekli ödemeyi yapmadığı için ihale iptal edildi. 26 Ağustos 2003 tarihinde aynı oranda hisse satışı için yeniden ihaleye çıkıldı. Son teklif verme tarihi 30 Ocak 2004'de yeterli teklif verilmediği için ihale iptal edildi. Nisan 2005 tarihinde Petkim'in sermayesindeki yüzde 34.5 hissesi halka arz edildi. 267 milyon dolar gelir elde edildi.
ALIM SATIM DANIŞMANI RUS
TransCentral Asia Petrochemical Ortak Girişim Grubu'nun ortaklarından Rus Troika Dialog bankası, Son yıllarda ABD ve Avrupa şirketleri tarafından gerçekleştirilen birçok halka arz ve şirket alım satım işlemlerine aracılık etti. 2005'te sayı olarak dünyada en çok alım ve satım işlemine danışmanlık yapan kuruluşlar arasında 4'üncü sırada yer alıyor. Bankanın internet sitesinde yer alan bilgilere göre, gerçekleştirdiği menkul kıymet işlemlerinin hacmi 2006'da 160 milyar dolara ulaşırken, Rusya hisse piyasasındaki pazar payı yüzde 15'e denk geliyor. Bankanın Rusya'da 12 şubesi, Rusya dışında ise New York, Londra, Kiev ve Güney Kıbrıs'ta temsilciliği bulunuyor.
PATRON GÖREVDEN ALINAN ENERJi BAKANI
Konsorsiyum şirketlerinden Eurasia Investment & Industrial Group'a ilişkin de ilginç bilgilere ulaşıldı. Bu şirketin Başkanı olan Mukhtar Ablyazov, aynı zamanda Şekerbank hissesini satın alan ve konsorsiyuma danışmanlık yapan Kazak Turan Alem Bank'ın da 2005 yılından bu yana yönetim kurulu başkanlığını y ü r ü t ü y o r. Ablyazov, aynı zamanda Kazakistan'ın eski Enerji Bakanı. 1997-1999 yılları arasında bakanlık yapan Ablyazov 2002 yılında görevi kötüye kullanmak suçuyla hapse atıldı. 2003'te ise serbest bırakıldı. Ablyazov, Kazakistan'ın en zenginlerinden.
AKSOY: ONLARI YALNIZ BIRAKMAYIZ
Petkim ihalesini kazanan firmanın ardından, 2 milyar 40 milyon dolarla ikinci en yüksek teklifi veren Socar&Turcas- Injaz Konsorsiyumu'nun neden çekildiği belli oldu. Turcas Başkanı Erdal Aksoy, "Bizim limitimiz 2 milyar dolardı, tolere edebileceğimizi düşünerek onun da üzerine çıktık ancak rakibimiz hırslı ve iddialı davranınca çekilmek zorunda kaldık" dedi. BUGÜN'e konuşan Aksoy, ihalede verilen rakama çıkılacağını hiç beklemediklerini ifade ederken de, Petkim'i kaybettiklerine fazla üzülmediklerini söyledi ve şöyle konuştu: "Ceyhan'da en son teknolojiyle hem rafineri ve hem petrokimya tesisi yapıyoruz. Hiç merak etmesinler, onları petrokimyada yalnız bırakmayız. Monopol bir piyasa olmayacak. Yeni tesisler için EPDK'dan lisansımızın çıkmasını bekliyoruz."
TiMUR ERK: YATIRIM ŞARTI OLMALI
Timur Erk (Kimya Sanayicileri Derneği Başkanı): Müthiş bir fiyat. Bu fiyatta mevcut Genel Müdür Kenan Yavuz'un payının büyük olduğunu düşünüyorum. Çünkü, önemli yatırımlara imza atarak, Petkim'i verimli ve kârlı hale getirdi. İhalenin kızışması da bedelin yükselmesini etkiledi. Ancak keşke sözleşmede "yatırım yapma", "Türkiye ihtiyacının yüzde 40- 50'sini karşılama" gibi şartlar olsaydı. Ancak alan grubun bunu yapacağını da düşünüyorum. Uğur Yüce (Eski Petkim Yöneticisi): Fiyat makulün üstünde cazip. Bu kadar parayı veren insan da orayı en iyi şekilde değerlendirecektir Kemal Çolakoğlu (Eski Petkim Yöneticisi): Düzgün, gerçekçi ve iyi bir fiyat. Alan şirketi tanımıyorum ama umarız ki Petkim'i devler arasına sokacaktır. Yatırımların devam etmesi gerekiyor. Ali Nail Kubalı (Eski Petkim Yöneticisi): Blok satış, Türkiye'nin bu kurumdan alması gereken geliri elde edememesine neden oldu.
SENDİKA DAVA AÇIYOR
İhale öncesi Petkim işçileri eylem yaparken, satış sonrası açıklama yapan Petrol- İş Başkanı Mustafa Öztaşkın, "Bugün Türkiye'nin elinde kalan son sanayi kuruluşu da satıldı" diyerek başladığı konuşmasında Petkim'i alan grubun gizemli olduğunu söyledi. Daha önce ihale duyurusu ve şartname için iki ayrı dava açtıklarını belirten Öztaşkın, şimdi de ihalenin iptali için dava açacaklarını söyledi. Öztaşkın, Petkim'in en az 5-6 milyar dolar değerinde olduğunu belirtti.
