Denizcilik Müsteşarlığı, Türk kara sularında kaçakçılık ve yasa dışı göçün de önlenmesi amacıyla Otomatik Tanımlama Sistemi'ni (AIS) uygulamaya koydu. Sistem için Türkiye'de 25 baz istasyonu kuruldu. Kurulan sistemle, hem AIS cihazı ile donatılmış gemilere ait bilgiler paylaşılabilecek, hem de deniz güvenliğinin arttırılması, arama kurtarma faaliyetlerine katkı sağlanıp, balıkçılık faaliyetlerinin kontrol altına alınması da temin edilmiş olacak.

BALIKÇI SÜSÜ VERİYORLAR

Balıkçı tekneleriyle yapılan akaryakıt kaçaklığının önüne geçmek için projede, teknelere AIS Klas-B cihazı yerleştirilecek. Bu cihazların üretimi Türkiye'de yapılıyor. Balıkçı teknelerine yerleştirilmesi zorunlu olacak olan bu cihaz sayesinde, balıkçıların her türlü hareketi takip edilecek. Sistemle balıkçıların ne kadar seyir yaptığı, ne kadar açıldığı, nerede olduğu, açıklarda batıp batmadığı, ne kadar mil yaptığı, ÖTV'siz aldığı yakıtı kullanıp kullanmadığı belirlenecek, amacının dışında kullananlar olursa onların da tespiti yapılacak. Balıkçı teknesi görünümünde farklı amaçlar için kullanılan tekneler, bu sistem sayesinde görülebilecek.

YÜZDE 80'İ DENİZDE

Vergisiz ve kolay para kazanmak isteyen akaryakıt kaçakçıları Türkiye'yi her yıl milyarlarca dolar zarara sokuyorlar. Akaryakıt kaçakçılığının da yüzde 80'i denizlerden yapılıyor. 2005 Yılı Haziran ayında kurulan Türkiye Büyük Millet Meclisi akaryakıt kaçakçılığıyla ilgili Meclis Araştırma Komisyonu Raporu'na göre Türkiye'nin uğradığı zarar 10 milyar 750 milyon YTL. Akaryakıt kaçakçıları genellikle transit geçiş yapmakta olan gemilerden ucuz fiyata mazot satın alıyorlar daha sonrada küçük balıkçı tekneleriyle karaya çıkartıyorlar.

10 MİLYAR YTL ZARAR

Meclis Araştırma Komisyonu raporunda Türkiye'ye iki yılda 7 milyar 814 milyon kilogram akaryakıtın kaçak yollarla sokulduğu ve devletin 10 milyar 750 milyon YTL vergi kaybına uğradığı vurgulandı. Akaryakıt kaçakçılığında önemli rol oynayan balıkçı tekneleri sıfır ÖTV ile gidip akaryakıt alıyor, sonra balığa çıkmak yerine elindeki yakıtı civardaki fabrikalara satıyor. Balıkçı teknesine litresi yaklaşık 900 kuruşa mal olan mazot, iç piyasaya 1.20 YTL civarında satılıyor. Türkiye'de mazotun perakende satış fiyatı 2,30 YTL. Son 10 yılda Türkiye'de motorinle çalışan araç sayısı yüzde 63 artarken, motorindeki pompa satış artışı yüzde 12 civarında. Bu oran bile kaçakçılığın hangi boyutlara geldiğini gösteriyor.

Ali KUŞ/İSTANBUL