Güvenli liman olarak bilinen dolardan çıkış hızlanırken, özellikle gelişmekte olan ülkeler yüksek kazanç arayan yatırımcının adresi oldu.
Yaşanan dalgalanmada ilk olarak gelişmekte olan ülkeleri terkederek paralarını dolara çeviren yatırımcıları risk alma iştahı yeniden kabardı. Geçtiğimiz hafta neredeyse tüm ülke para birimleri dolar karşısında son ayların, hatta yılların en büyük artışlarını gerçekleştirdi.
Yatırımcılar dolardan nasıl kaçtı, para birimleri ne kadar değer kazandı?
Uluslararası piyasalarda ABD doları 'güvenli liman' olarak biliniyor. Global piyasalarda ne zaman bir çalkantı olsa, özelikle gelişmekte olan ülke para birimlerinden çıkış yaşanıyor ve para dolara yöneliyor. Yatırımcı çalkantı dönemlerinde yüksek faizin cazibesinden vazgeçiyor ve öncelikle parasını koruma altına almayı amaçlıyor.
Piyasalarda çalkantı durulduğu zaman ise seyir değişiyor. Özellikle Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerdeki yüksek faizin cazibesi, yatırımcıları tekrar çekiyor. Dolarda bekleyip yüzde 4-5 faizle yetinmek istemeyen yatırımcılar, yüksek faiz veren ülkelere doğru açılıyorlar. Önce dolarlar bozduruluyor, ardından yerel ülke para birimleri alınıp bu ülkelerin borsalarına veya devlet tahvillerine yatırım yapılıyor. Yüksek faiz ile yüksek getiri elde eden yatırımcı, vade sonunda parasını tekrar dolara çevirdiğinde ABD'de hayal bile edemeyeceği kazançlara ulaşıyor.
Ancak bu saadet zincirinin sürmesi için ekonomik istikrar, bol likidite ve risk alma iştahının sürmesi şart. Dışarıdan Türkiye, Güney Afrika ve Yeni Zelanda gibi ülkelere para girdikçe, bu ülkelerde dolar fiyatı düşüyor, yerel para birimleri değer kazanıyor. İstikrarın devamı ve ilginin sürmesi, çarkların kolayca dönmesini sağlıyor. Böylece yatırımcılar dolar bazında ciddi paralar kazanıyor. Ancak ne zaman bir dalgalanma olsa yatırımcılar pozisyon bozup hemen dolar alıyor ve böylece dolar fiyatı yükselip yerel paralar değer kazanıyor.
Geçtiğimiz hafta özellikle gelişmekte olan ülkeler açısından son dönemlerin en iyi haftası oldu. Dalgalanmanın durulması ve yatırımcıların bu ülkelere yeniden yönelmesi dolar kurunun üzerinde büyük bir baskı yarattı.
Türk Lirası geçen hafta, haftalık bazda son bir yılın en yüksek değer artışını yaşadı. Yatırımcıların risk alma iştahının artması ile Türk Lirası dolara karşı yüzde 2.5 değer kazandı. Türk Lirası, yüzde 17.5'luk faiz oranı ile dünyanın en çekici para birimleri arasında bulunuyor.
Türkiye ile aynı kategoride değerlendirilen Brezilya'da da benzer bir seyir hakim oldu. Brezilya Real'i dolara karşı yüzde 4.1 değer kazanırken, Meksika Pezo'su yüzde 0.7, Kanada Doları da yüzde 0.8 yükseldi.
Asya para birimleri de geçen hafta dolar karşısında hızlı değer artışları kaydetti. Singapure doları ABD doları karşısında yüzde 0.9 değer kazanırken, Mayıs 2006'dan bu yana en yüksek değer artışını kaydetti. Güney Kore para birimi de son dört ayın en hızlı artışını gerçekleştirdi. Endonezya para birimi Rupiah ve Tayland Bahtı yüzde 0.6 değer kazandı. Çin para birimi Yuan da son 6 haftanın en iyi performansını göstererek yüzde 0.38 yükseldi.
Geçtiğimiz haftanın en yüksek performansını gösteren para birimlerinden biri de Avustralya doları oldu. Avustralya doları, ABD doları karşısında son 19 ayın en yüksek haftalık artışı ile yüzde 2.8 değer kazandı. Güney Afrika randı dolar önünde yüzde son iki ayın en iyi performansını göstererek yüzde 1.3 değer artışı kaydetti.
Geçtiğimiz hafta İngiltere para birimi sterlin de dolar karşısında ocak ayından bu yana en yüksek artışını gerçekleştirdi ve yüzde 1 değer kazandı. İngiltere'de faizlerin artacağı, buna karşılık ABD'de faizlerin düşeceği yönündeki beklentiler sterline olumlu yansıdı.
