Genel Müdürlüğünü eski DİE Başkanı Sıdık Ensari'nin yaptığı Odak Araştırma Grubu'nun yaptığı " Etik Algılar Araştırması" ndan ilginç sonuçlar çıktı. Araştırmada, Türk toplumunun, çeşitli etik ve ahlaki içerikli olay ve olgulara karşı genel yargıları ve bu yargıların temel kaynakları sorgulandı.
RÜŞVET AYIP, HEDİYE DEĞİL
Araştırma sonuçlarından en dikkati çeken " dedikodu" konusunda oldu. Araştırmaya göre, dindarlar " günah" , laikler ise " ayıp" olduğu gerekçesiyle dedikoduyu hoş karşılamıyor. Oysa Türkiye'de en yüksek reytingi dedikodu programlarının yaptığı biliniyor. Bu konuda ortaya çıkan çelişki, akıllarda soru işareti bırakıyor. Araştırmada ortaya çıkan bazı sonuçlar şöyle: Rüşvet olayında toplumda " ahlaken ayıp" algısının düşük, " dinen günah, haram" ve " kanunen yasak" algılarının ise daha yüksek olduğu görüldü. Siyasi eğilimler itibari ile rüşvet alma davranışında muhafazakarlarda " dinen günah, haram" algısı yüzde 80.9, ülkücülerde 75.9 ile birinci sırada yer alırken, sosyal demokratlarda yüzde 68.5 " kanunen yasak" algısı en yüksek oldu. Çıkarı olanlardan küçük hediye kabul etmek ise sakıncalı görülmüyor. Yaş ilerledikçe dedikodu yapmanın dinen günah/haram olduğunu düşünenlerin oranı artıyor. Laikler dedikoduyu yüzde 70.8 ile en yüksek oranda ahlaken ayıp gören grup oldu. İslamcılar'ın yüzde 84.1'i ve muhafazakarların yüzde 82.8'i ise dedikoduyu dinen günah ve haram görüyor. Kentlilerin yüzde 2.6'sı " dedikodu yapmanın hiçbir sakıncası yoktur" derken bu oran kırsalda yüzde 0,8'e düşüyor. Şans oyunları için kadınların hoşgörü oranı yüzde 30.1 ile erkeklerden daha yüksek oldu. Beyaz yakalıların ve öğrencilerin şans oyunlarına hoşgörü ile bakma oranı sırasıyla yüzde 34.8 ve yüzde 34.6 oldu. Çiftçiler yüzde 70.2 ile şans oyunlarına " dinen günah/haram" diyenlerin başında geldi. CHP seçmeni yüzde 51 ile şans oyunlarına hoşgörü ile bakarken, şans oyunlarını " dinen günah/haram" gören AK Parti ve DSP seçmeninin oranı yüzde 65'in üzerinde çıktı.
EMANETE İHANET YOK
Emanete ihanete karşı toplumun genelinin çok duyarlı olduğu belirlendi. " Emanete ihanetin hiçbir sakıncası yok" diyenlerin oranı toplumun sadece binde 2'si. Yaş yükseldikçe emanete ihanete ahlaken ayıp diyenlerin oranı azalırken, dinen günah/haram diyenlerin oranı ise genellikle artıyor. Gelir seviyesi arttıkça emanete ihanet konusuna ahlaken ayıp diyenlerin oranı çoğunlukla artıyor, eğitim seviyesi için de benzer trend ortaya çıkıyor.
