Abdullah Gül'ün 11. cumhurbaşkanlığı, referanduma sunulacak anayasa değişiklik paketinden geçici 19. maddenin kaldırılmasıyla çözülecek. Muhalefet partileri bu formüle destek vererek AK Parti'yi rahatlattı. TBMM konuyu ivedilikle görüşülerek, referanduma sunulacak anayasa değişikliği yasasından geçici 19. maddeyi çıkartacak. TBMM Genel Kurulu'nda muhalefetin de desteğiyle yeni düzenleme yapılacak, Cumhurbaşkanı'nın da onayıyla, referandumdan birkaç gün önce Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girecek. Ancak bu formül bir başka tartışma yarattı. Geçici 19. maddenin de içinde olduğu anayasa değişiklik paketi için 11 Eylül'den beri gümrük kapılarında kullanılan oylar ne olacak? Gümrükte oy kullanan bir vatandaş, "Ben 11. cumhurbaşkanını halkın seçmesi için oy verdim" derse ne olacak? Hukukçular bu konuda ikiye bölündü. Referandumu yürütmeye yetkili tek kurum olan Yüksek Seçim Kurulu ise, "Düzenleme gerçekleşsin, önümüze geldiğinde bakarız" diyor.

Siyaset bilimi Profesörü Ersin Kalaycıoğlu'na göre, referanduma sunulan anayasa değişikliğinin içeriğinin değiştirilmesi "ciddiyetsizlik". Gümrüklerde oy verme işleminin başladığına dikkat çeken Kalaycıoğlu, gündemdeki değişiklik çabalarının "Siz oy verin, onun ne anlama geldiğine sonra biz karar veririz" yaklaşımı olduğunu belirtiyor, referandumdan "evet" çıkması halinde Türkiye'nin ciddi sıkıntılar yaşayacağını söylüyor:

"Şu anda gümrüklerde halk oy veriyor. Halkın oy vermiş olduğu bir şeyde içerik değiştirilir mi? Bu ciddiyetsizliktir. Afededersiniz ama bu kadar gayrı ciddi bir şey olamaz. Oyun anlamı kalmadı. Halk neye oy verdiğini bilmeden nasıl oy verecek? 'Evet' dediğiniz şeyin ne olduğu belli değil, 'Hayır' dediğiniz şeyin ne olduğu belli, bu rezillik olmasın. Bu garip bir durum."

GÖREV SÜRESİ DE TARTIŞMALI OLACAK
Prof. Kalaycıoğlu, referandum sonrasında bu kez cumhurbaşkanının görev süresine ilişkin tartışma yaşanacağına da dikkat çekiyor. Referandumdan "evet" çıkarsa, cumhurbaşkanının görev süresinin 5 yıl olacağını, bir cumhurbaşkanının iki dönem seçilmesinin mümkün olabileceğini kaydeden Kalaycıoğlu, Gül'ün ise eski anayasaya göre 7 yıl için seçildiğini hatırlatıyor:

"Şimdiki cumhurbaşkanı 7 yıllığına mı seçildi, yoksa bu uygulama devreye girer girmez, 5+5'e mi uyacak? Bu da bir tartışma çıkaracak. Bu aşamada her hukuki tartışma, siyasi bir kriz ve istikrarsızlık rizikosu taşır."

CHP'LİLERE GÖRE AİHM'DEN DÖNER
Ankara Üniversitesi öğretim üyelerinden Prof. Erdal Onar, gümrüklerde oy veren bir kişinin, 11. cumhurbaşkanını halkın seçmesi için oy kullanmış olabileceğine dikkat çekerek, bu düzenlemenin paketten çıkarılması durumunda, verilen oyların tartışmalı hale geleceğini söylüyor. Anayasa hukuku profesörü Cem Eroğul ise oy kullanma işlemi başlamış olmasına rağmen, geçici maddelerin çıkarılmasında, herhangi bir sorun görmediğini belirtiyor.

AK Parti'nin hukukçu milletvekilleri, gümrük kapılarında kullanılan oyların genel oylara oranının çok düşük olması nedeniyle, sorun yaratmayacağını söylüyor.

CHP'nin hukukçu milletvekilleri ise gümrükte oy kullanan bir vatandaşın dava açması halinde referandumun geçersiz sayılacağını, hatta konunun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne taşınabileceğini ve Türkiye'nin mahkum olacağını iddia ediyor.