Yapılan oylamanın ardından ise sözde Ermeni soykırımını tanıyan tasarı onaylandı.
Tasarının herhangi bir bağlayıcılığı bulunmuyor.
Oylama Sonucu:
Evet : 27
Hayır: 21
Oylamayı, Ermeni tasarısına karşı Türkiye'nin tezlerini anlatmak üzere Washington'da bulunan, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Egemen Bağış başkanlığındaki TBMM heyeti ile Türkiye'nin Washington Büyükelçisi Nabi Şensoy da izledi.
Tasarıya karşı çıkan üyeler, tasarının geçmesi ile ABD'nin bölgedeki çıkarlarının büyük zarar göreceğini belirtti. Tasarıyı savunan üyeler ise, diğer bazı eyaletlerdeki ve Avrupa ülkelerindeki yasaları örnek gösterdi.
Komite Başkanı Demokrat Parti California Milletvekili Tom Lantos, "20. Yüzyılın Osmanlı askerlerinin elinde büyük sayıda ölen Ermenileri konuşuyoruz. Bu olayların gerçekleştiğine dair Kongre'de ve ülkemizin genelinde görüş birliği var" dedi.
Lantos, Amerikalı liderlerin bu olayların gerçekleştiğini tanımada birleştiğini, ancak "soykırım" tanımlamasının doğru olup olmadığı konusunda bölündüklerini kaydetti. Lantos, ABD'nin eski başkanlarından Ronald Reagan'ın "Ermeni soykırımı" sözünü kullandığını, ancak onun ardından gelen başkanlar George Bush, Bill Clinton ve şu andaki Başkan George W. Bush'un Türkiye'nin hassasiyetini dikkate alarak, bu sözü kullanmadığını söyledi.
Tasarının içeriği
106 sayılı karar tasarısı bir sonraki hafta da Temsilciler Meclisi Genel Kurulu'nun gündemine alınacak. Bu metin, bir yasa yasarısı olmadığı için, sonuçta Temsilciler Meclisi Genel Kurulu'nda kabul edilse de ABD Başkanı George Bush tarafından veto edilemeyecek. Buna karşılık, bağlayıcılığı bulunmayan tasarı, Temsilciler Meclisi'nde benimsenmesi durumunda "Kongre'nin görüşü" anlamına gelecek.
Tasarı, " Ermeni soykırımı" nın tanınmasını ve Başkan'ın Amerikan dış politikasını buna uygun olarak şekillendirilmesini öngörüyor.
Beyaz Saray karşıydı
ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi'nin 1915 olaylarına ilişkin Ermeni iddialarına destek veren tasarıyı oylayacağı oturuma iki saat kala, ABD Başkanı George W. Bush, Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice ve Savunma Bakanı Robert Gates ile Irak'taki komutanlar ve Bağdat büyükelçisi, Beyaz Saray'da bir araya geldi.
ABD yönetimi, tasarının kabul edilmesi durumunda ABD çıkarlarının ciddi biçimde zarar görebileceği uyarısında bulundu.
Toplantının ardından Beyaz Saray'ın bahçesinde açıklama yapan Bush, " Bugün Ermeni soykırımı tasarısını değerlendirecek olan Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi'nin üyelerini bu tasarıya karşı çıkmaya çağırıyorum. Hepimiz Ermeni halkının 1915'te başlayan trajik acılarından derin bir üzüntü duyuyoruz. Bu tasarı, bu tarihi toplu ölümlere bir cevap değildir ve tasarının geçmesi, NATO'da ve terörizmle küresel savaştaki kilit bir müttefikimizle ilişkilerimize çok büyük zarar verecektir" dedi.
Rice, " Hepimiz, bu tasarının geçmesinin, özellikle Irak ve Afganistan başta olmak üzere, Ortadoğu'daki çabalarımız üzerinde son derece istikrarsızlaştırıcı bir etkisi olacağı üzerinde hemfikiriz. Çünkü önemli bir stratejik müttefik olan Türkiye'nin, bu elzem alanlardaki çabalarımıza desteği çok kritik önem taşıyor" dedi.
Rice, ABD'nin Irak'taki kuvvetlerinin komutanı General David Petraeus ve ABD'nin Bağdat Büyükelçisi Ryan Crocker, ayrıca ABD Merkez Kuvvetler Komutanı Amiral William Fallon'un da bu tasarıya karşı görüş belirttiklerini vurguladı.
ABD Savunma Bakanı Gates de, Irak'taki komutanların özellikle lojistik destek için Türkiye'ye önemli ölçüde gereksinim duyduğunu belirtti ve " Bizim Irak'a giden hava kargomuzun yüzde 70'i Türkiye üzerinden geçiyor. Komutanlar, Türkiye'nin hava sahasını ve yollarını kullanmanın, bu tasarının geçmesi halinde riske atılmış olacağına, Türklerin büyük tepki göstereceğine inanıyor. Biz de bu inancı paylaşıyoruz" dedi.
Türk heyeti temaslardaydı
Dün CNN TÜRK'e konuşan Dışişleri Bakanı Ali Babacan da, Ermeni tasarısının Temsilciler Meclisi'nde kabul edilmesi durumunda, ABD ile ilişkilerin " olumsuz" etkileneceğini kaydetmişti.
AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Egemen Bağış, CHP Milletvekili Şükrü Elekdağ ve MHP Milletvekili Gündüz Aktan, tasarının geçmemesi için ABD Dışişleri Bakanlığı, Savunma Bakanlığı ve ABD Kongresi'nde temaslarda bulundu.
Tasarının yerinin " çöp tenekesi" olduğunu söyleyen Bağış, " Bu yasa teklifi ABD askerlerini tehlikeye atar. Size sağladığımız şu anki işbirliğini ileriye götüremeyiz. Eğer müttefiklerimiz bize, işlemediğimiz şuçlarla hakaret ediyorsa, biz bu çabanın yararlarını sorgulamaya başlarız" demişti.
Erdoğan Bush'u aramıştı
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, 5 Ekim'de ABD Başkanı George Bush'u arayarak, Ermeni tasarısının ABD Kongresi'nde kabul edilmesi halinde, Türkiye-ABD arasındaki stratejik ortaklık ilişkisine zarar vereceğini söylemişti.
Bush da ABD yönetimi olarak, " Türkiye - ABD ilişkilerine zarar verecek böyle bir tasarısının Kongre'den geçmemesi için kararlı bir şekilde çalışacaklarını" ifade etmiş ve tasarıyla ilgili kendisinin de kaygıları olduğunu dile getirmişti.
Tasarı 30 Ocak'ta gündeme geldi
Tasarı, ülke genelindeki sayısının 1 milyonu aştığı tahmin edilen Ermeni asıllı Amerikalıların en yoğun yaşadığı California eyaletinden milletvekillerinin desteğiyle bu yıl 30 Ocak tarihinde ABD Temsilciler Meclisi'ne sunulmuştu. Seçim kampanyası çerçevesinde Ermeni iddialarının Kongre'de tanınması sözü veren Temsilciler Meclisi'nin ilk kadın başkanı Nancy Pelosi'nin, tasarıyı doğrudan Genel Kurul gündemine getirmesi söz konusuydu. Ancak tasarı, ilk önce Dış İlişkiler Komitesi'nin gündemine getirildi. Şimdi Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi'ndeki oylamada Ermeni iddialarının reddedilmesi durumunda, 106 sayılı ve bağlayıcılığı bulunmayan ancak " Kongre üyelerinin hassasiyetini" belirten tasarı, kadük olacak.
