İşte, RTÜK raporunda yer alan dizilerle ilgili "içki çetelesi":
KARINCA YUVASI: Dört erkek salonda kurulan rakı sofrası başında aşk konusunu, üç bayan da mutfakta "erkeklere nasıl hükmedilir" konusunu konuşarak şarap içmekte ve içki ile ilgili "Ne içersin abi", "Her zamankinden", "Her zamanki ne?", "İnsanın içine şey veren, ılıklık veren ne varsa, alkol", "Mazlum kaçınca kadeh?", "Ha ikinci karıcığım", "Yalan valla da yalan... Siz de şahitsiniz beş, beş" gibi içki sofrası muhabbeti, içki içmeleri ve geç saatte evden ayrılırken sarhoş olmalarına ilişkin görüntüler, 6 dakika 22 saniye süreyle ekranda yer almıştır.
SELENA: Selena'nın erkek arkadaşının eski nişanlısı, elinde bir şişe şarapla delikanlının evine gelerek onu tekrar kazanmak için bazı oyunlar yapmakta ancak Selena'nın sihirli güçlerini kullanmasıyla bu oyunlar boşa çıkmakta. Bir sonraki sahnede Selena ile erkek arkadaşı şarap içmekte ve Selena "... en azından şarap işe yaradı" ifadesini kullanmaktadır.
BİNBİR GECE
BİR inşaat firmasının sahibi olan Onur ve Kerem isimli patronların gerek ev ortamında gerekse gece kulübü gibi eğlence yerlerinde içki içme sahnelerinin çok sık kullanıldığı dikkat çekmiştir.
Onur'un evinde hizmetçisinin "Affedersiniz, aç karnına içki içiyorsunuz" muhabbetiyle başlayan içki sahnesi 1 dakika 50 saniye, Onur'un annesinin "Çok içiyorsunuz çok" demesi ve iki ortağın ayrı evlerde olmasına rağmen aynı anda içki içmeleri görüntüleri 1 dakika 28 saniye, Kayserili işadamı Burhan Bey'e eşinin, sağlık uyarısında bulunup içki içmemesi yönündeki uyarısı üzerine "Keyfim yerinde. Bırak da bir duble rakı içeyim, ne olmuş yani" ifadelerini taşıyan sahne 2 dakika 30 saniye süreyle ekrana getirilmiştir.
YABANCI DAMAT
DİZİNİN bazı bölümlerinde içki sahnelerinin kullanıldığı dikkat çekmiştir. Bir restoranda iki dünürün aile ve evli çocuklarının yemek masasında rakı ve şampanya kadehlerini kaldırarak "en kötü günümüz böyle olsun, şerefe" ifadesi ile kadeh tokuşturup içmeleri ve dünürler arası yaşanan bir tartışmayı yatıştırmak için damadın "Kahraman babamla, Feride annemin şerefine içelim" diyerek tekrar kadeh tokuşturma sahnesi 23 saniye süreyle ekranda yer almıştır.
IHLAMURLAR ALTINDA
MEYHANE sahibinin oğlu olan delikanlının, dolaptan içki şişesini alarak masaya oturması ve bardağa doldurması (18 saniye)
# Aynı delikanlının, yarım olan rakı bardağını bitirdikten sonra yeniden doldurarak içmesi (40 saniye)
# Filiz isimli karakterin, evlerinin salonunda oturarak şarap içmesi (35 saniye)
# Meyhanede ailece yenilen yemek sırasında içinde rakı ve şarap bulunan kadehlerin tokuşturulması (17 saniye)
# Filiz isimli karakterin üst üste şarap içmesi (1 dakika 35 saniye)
YAPRAK DÖKÜMÜ
EVİN gelininin hamile olmasından dolayı ailenin bir arada kutlama yaptıkları akşam yemeğinde, baba rakı içerken oğluna dönerek şu diyaloğu yapar:
# Baba: Şevket, bir kadeh daha
# Şevket: Sağol babacığım, ben içmeyeceğim daha
# Baba: Bu gece yalnız bırakma beni (iki parmağıyla bir ölçü göstererek) şu kadarcık al oğlum
# Şevket: Kafi baba (şeklinde cevap verince bu defa eşine dönerek)
# Baba: Hayriye, bari sen bana eşlik et
# Hayriye: (şaşırarak) A..aaa.. üstüme iyilik sağlık, deyince evin gelini Ferhunde'nin "hadi, hadi, torununuzun şerefine bir kadehçik için" dediği sahne 1 dakika 55 saniye ekranda yer almıştır.
RTÜK: " YENİYMİŞ GİBİ SUNULAN RAPOR, 2006 YILINDA TANZİM EDİLMİŞTİR"
Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK),
televizyonlardaki " içki içme sahnelerinin olumlu anlatıldığı"
sahneleri cezalandıracağı iddiasıyla ilgili, " RTÜK'ün dizi film veya
programları fişlemesinin söz konusu olamayacağını" bildirdi.
RTÜK'ten yapılan yazılı açıklamada, günlük bir gazetenin bugün " RTÜK'ün
içki nöbeti" başlığıyla okurlarına sunduğu haberin gerçekleri
yansıtmadığı ifade edildi.
Söz konusu haberde RTÜK'ün yerli dizilerde yer alan alkollü sahneleri
saniye saniye tespit ettiği ve bu tespit üzerine RTÜK Yasa Taslağı'na
" içki içmenin olumlu anlatıldığı" sahnelerin cezalandırılacağına
ilişkin hüküm eklendiği öne sürüldüğü ifade edilen açıklamada, söz
konusu rapordan ayrıntıların verildiği haberde, hangi dizi filmde ne
kadar alkol sahnesi bulunduğuna dair süreler ve diyalogların da yer
aldığı kaydedildi.
RTÜK tarafından hazırlanan yasa taslağının 28 Ocak 2008 tarihinde
Bakanlar Kuruluna sunulduğu anımsatılan açıklamada, söz konusu habere
konu olan ve taslağa alkolle ilgili yasaklamaların girmesine neden
olduğu iddia edilen raporun ise 2006 yılında hazırlandığı belirtildi.
Açıklamada, şöyle denildi:
" Söz konusu rapor, 2006 yılında o zamanki '178 Alo RTÜK' şikayet
hattına ve RTÜK web adresine izleyicilerden yerli dizilerle ilgili çok
fazla miktarda şikayet gelmesi ve gazetelerde de konuyla ilgili haber ve
yorumlar yayımlanması üzerine bir durum tespiti yapılması amacıyla
hazırlatılmıştır. Rapor Üst Kurulun gündemine alınmış ve
değerlendirilmiştir. Halbuki RTÜK Yasa Taslağı çok daha sonra
hazırlanmış ve Ocak 2008'de Bakanlar Kuruluna sunulmuştur. Dolayısıyla
anılan habere konu olan ve yeniymiş gibi sunulan rapor 2006 yılında
tanzim edilmiştir ve yasa taslağıyla ilgili çalışmalarda değerlendirmeye
alınmış değildir.
Bu gerçek dikkatli okurlar tarafından kolayca anlaşılabilir. Çünkü
raporda yer aldığı için habere konu edilen dizi filmlerden üçü
(Ihlamurlar Altında, Karınca Yuvası, Yabancı Damat) sona ermiştir. Yine
dikkatli okurlar devam eden dizilere ait diyalogların eski bölümlere ait
olduğunu hemen fark edeceklerdir. Dolayısıyla gazete, 2006'da hazırlanan
bir raporu yeni gibi sunarak okurlarını yanıltmıştır. Kaldı ki, sözü
edilen rapor nedeniyle hiçbir diziye alkol sahnelerinden dolayı Üst
Kurulca müeyyide uygulanmamıştır."
-" RTÜK'ÜN 'FİŞLEMEK' GİBİ BİR UYGULAMASI YOK" -
Üst Kurul'un 3984 sayılı Yasada belirlenen yayın ilkelerine uygunluk
açısından yayınları denetlediği ve tüm televizyon kanallarını kapsayan
rutin taramalar yaptığı vurgulanan açıklamada, şöyle devam edildi:
" Öte yandan, haberde iddia edildiği gibi RTÜK'ün dizi filmleri veya
herhangi bir program türünü 'fişlemesi' söz konusu olamaz. Bu
taramalarda genellikle reklam yerleştirme sürelerinin aşılıp aşılmadığı,
eğitim ve kültür programlarına yasada belirlenen sürelerde yer verilip
verilmediği, şiddet içeren unsurlara yayınlarda ne ölçüde yer verildiği
ölçülmektedir. Bazen gelen şikayetlerin konusuna bağlı olarak da
taramalar yapılmaktadır.
Örneğin, 2005 yılında yine şikayetler üzerine bütün yerli dizilerde
tütün kullanımını özendiren sahneler taranmış ve pek çok kanala müeyyide
uygulanmıştır. Bu çalışmalar rutin taramalar olup, gazetenin iddia
ettiği gibi Üst Kurulun programları 'fişlemek' gibi bir uygulaması da
yoktur."
Yeni yasa taslağıyla ilgili hususların daha önce basın ve yayın
organlarında haber olarak yer aldığı ve taslaktakine benzer bir
düzenlemenin halen yürürlükte olan Radyo ve Televizyon Yayınlarının Esas
ve Usulleri Hakkında Yönetmelikle de hüküm altına alınmış olduğunun Üst
Kurulca kamuoyuna duyurulduğu ifade edilen açıklamada, şunlar kaydedildi:
" Bir olayın haber olması için öncelikle yeni ve olağan dışı olması
gerekir. Ayrıca haber olarak sunulan olayın doğru olması şarttır. Haber,
5N, 1K formülüyle özetlenen; ne, nerede, ne zaman, nasıl, neden ve kim
sorularının yanıtlarını eksiksiz olarak taşır. Bu bilgiler ışığında söz
konusu gazete haberi değerlendirildiğinde öncelikle habere konu olan
olay (rapor hazırlanması) 2006 yılında gerçekleştiğinden, haberin yeni
olmadığı söylenebilir. 2006 yılında hazırlanan bir raporla, 2008 yılında
Bakanlar Kuruluna sunulan bir yasa taslağı arasında neden sonuç ilişkisi
kurulması da haberi 'doğruluk' unsuru açısından sakatlamaktadır.
Öte yandan, haber metnini 5N, 1K formülüyle irdelediğimizde habere konu
olan raporun tarihinin haberde yer almadığı açıkça görülecektir. Raporun
tarihi haberde belirtilmiş olsa, olayın yeni olmadığı, dolayısıyla yasa
taslağıyla da bir bağlantısının bulunamayacağı ortaya çıkacağından,
gazete bu unsuru gizleyerek okurlarını yanıltmayı tercih etmiştir.
Üstelik gazete haberi kaynağından doğrulatmak gibi bir sağduyu da
göstermemiştir."







