Yılbaşından bu yana ABD ekonomisindeki durgunluk korkusuyla çalkalanan piyasalar, dün ABD'de yatırım bankası Bear Stearns'ın acilen kurtarılmasının ardından küresel mali krizin derinleşeceği kaygısıyla deprem yaşadı. Asya ve Avrupa borsalarında sert düşüşler olurken, dışarıdaki gerginliğe içeride siyasi risklerin de eklenmesi Türkiye'de piyasalara "Kara Pazartesi" yaşattı. Borsa çöktü, döviz ve faiz yükseldi. DİBS piyasasında bileşik faiz yüzde 18'e yaklaştı. Hazine, perşembe günü yapacağı iki değişim ihalesini, küresel mali piyasalardaki belirsizlik ve iç piyasadaki dalgalanmanın boyut ve sıklığının artmasını göz önüne alarak iptal etti.

Son 5 yılın en kötüsü

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası dün tarihi kayıpla kapandı. Borsa Endeksi dün 3 bin 176 puan azalarak 39 bin 409 puana geriledi. Hisse senetleri ortalama yüzde 7.46 değer kaybetti. Böylece borsada son beş yılın en büyük düşüşü yaşandı.

Uzmanlar, şimdi borsadaki düşüşün nerede duracağını ve hangi seviyelerin kritik olduğunu tartışıyor. Piyasadaki genel eğilim 38 bin-38 bin 500 bandının önemli bir destek olduğu yönünde. Borsanın bu seviyelerde önemli bir tepki ile karşılaşabileceğini belirten uzmanlar, yurtdışında havanın düzelmesi ile içeride de havanın dönebileceğini belirtiyor. Ancak yurtdışındaki tedirginliklerin devamı ve borsalardaki düşüşün sürmesi halinde ise, içeride siyasi belirsizliğin de etkisiyle borsanın 36 binlere kadar gerileyebileceği ifade ediliyor.

Uzmanlar ne diyor?

Eczacıbaşı Menkul Değerler analisti Banu Kaya, borsada satış baskısının devam edebileceğini kaydetti. "Borsa 38 bin 600 ve ardından 38 bin 200 desteğine kadar gerileyebilir" diyen Kaya, biraz daha orta vadede ise 36 bin desteğine kadar gerilemenin olası göründüğüne dikkat çekti. Yapı Kredi Yatırım analisti Hüseyin Taş, borsada 40 bin 900'ün kırılmasının olumsuz algılandığını söyledi. Taş, İMKB'deki düşüşün endeksi 38 bin 500'e kadar indirebileceğine işaret etti.

Alternatif Yatırım Genel Müdür Yardımcısı Murat Salar ise, borsada 40 bin seviyelerinin destek olmasını beklediğini, ancak sonraki süreci yine yurtdışındaki gelişmelerin belirleyeceğini kaydetti. Turkish Yatırım Finansal Strateji Müdürü Gökhan Uskuay ise biraz daha negatif. Uskuay, borsada 41 bin kritik destek kırılması ile yaşanan düşüşün orta vadeye yayılacağını belirtti. Dövizde ise sabah hızlı bir çıkış yaşandı. Dolar 1.27 YTL'yi Euro da 2 YTL'yi geçti. Ancak kapanışa doğru dövizin tansiyonu biraz düştü. Dolar günü 1.26, Euro da 1.99 YTL'den kapattı. Merkez Bankası'nın gösterge niteliğindeki döviz alış kurlarına göre ise Euro dün yüzde 4.89 artışla 1.9909 YTL'ye, dolar da yüzde 3.56'lık artışla 1.2627 YTL'ye yükseldi.

Dolarda kritik seviye

Uzmanlar, doların 1.27'nin üzerinde tutunması halinde önce 1.30'u, ardından 1.32'yi deneyebileceğini düşünüyor. Doların hareketinde yabancı yatırımcıların tutumunun yanında yerli yatırımcılar da önemli rol oynuyor. Dolara gelen yabancı alışları yerliler tarafından satışla karşılanırken, bu durum kurlarda sert bir hareket yaşanmasını engelliyor. Finans Yatırım Genel Müdür Yardımcısı Ali Ağaoğlu, kurların 1.2650 seviyesini kararlı bir şekilde aşılması durumunda 1.2825 ve ardından 1.3380 seviyelerinin görülebileceğini ifade etti.

Borsalar tepe taklak oldu

Öte yandan Asya borsaları, küresel piyasalarda yaşanan kriz nedeniyle günü sert düşüşlerle kapatırken, Avrupa borsaları da büyük oranda değer kaybettiler. Tokyo Borsası günü yüzde 3.7 düşüşle kapatırken, Hong Kong'ta Hang Seng Endeksi de yüzde 5.2 değer kaybetti. Asya-Pasifik Bölgesi'nde Avustralya, Çin, Güney Kore, Endonezya ve Filipinler'de borsalar günü düşüşle tamamladılar. Hindistan'da Sensex Endeksi öğleden sonra seansında yüzde 5.1 oranında geriledi. Amerikan Merkez Bankası'nın (FED) faiz indirim kararı dünya borsalarında düşüşü durduramadı. FED önceki gece geç saatlerde yaptığı olağanüstü toplantıda, yüzde 3.5 olan faiz oranlarını çeyrek puan indirerek yüzde 3.25 yaptı. İngiltere Merkez Bankası da, likidite sıkışıklığını gidermek için piyasaya 3 gün vadeli 10 milyar dolar verme kararı aldı. Avrupa Borsalarında da yüzde 3'ü bulan sert satışlar yaşandı.

IMF: Mali kriz kötüleşti

Dünya genelinde borsaların değer kaybetmesinde, küresel piyasalarda yaşanan dalgalanmasının yanı sıra JPMorgan Chase'in ABD'li yatırım bankası Bear Stearns'ı 236.2 milyon dolara satın alacağını açıklaması da etkili oldu. Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Dominique Strauss-Kahn, küresel mali krizin tehlikeli bir hal aldığını ve kötüleştiğini söyledi. Strauss-Kahn, Paris'de OECD'nin düzenlediği bir toplantıda yaptığı konuşmada, küresel piyasa krizinin daha tehlikeli bir hal aldığını belirterek, krizin, bir kaç hafta öncesine göre daha küresel hale geldiğini de ifade etti.

Altın rekor kırdı, petrol geriledi

ALTIN fiyatları ABD'de mali sektörle ilgili kaygıların artması ve doların düşüş eğilimini sürdürmesi nedeniyle yeni bir rekor kırdı. Londra altın fiyatları öğle saatlerinde 1.030.80 doları gördükten sonra 1.023.95 dolardan işlem gördü.

Ekonomistler, mevcut makro ekonomik ortamın, özellikle ABD'de mali sektörle ilgili kaygıların yatırımcıları altına yönelttiğini, dolardaki aşağı yönlü eğilimin ve genel belirsizliğin altın piyasasını desteklediğini söylediler.

Öte yandan petrol fiyatları, yatırımcıların, ABD'li yatırım bankası Bear Stearns'ın satılmasına yol açan mali krizin derin ekonomik sorunların işareti olduğundan kaygılanması nedeniyle geriledi. New York Borsası'nda ABD tipi hafif ham petrolünün varil fiyatı nisan teslimi 3.08 dolar azalarak, 107.13 dolara düştü. Petrolün varil fiyatı bir ara 111.80 doları görmüştü. ABD Başkan Yardımcısı Dick Cheney, ham petrolün varil fiyatının 100 dolara çıkmasının pazarın gerçeğini yansıttığını söyledi.