Pamuk fiyatındaki düşüşler ve Dicle-Fırat havzasında bu yıl
yaşanan kuraklık nedeniyle pamuk üretiminde yüzde 30 dolaylarında azalma
olacağı bildirildi.
Piyasalardaki dalgalanmalar nedeniyle pamuk fiyatında son 5 yılda düşüşler
yaşanırken Güneydoğu Anadolu'da 'Beyaz altın' üretici ve çalışana artık umut
vermiyor. Günlük 10 YTL karşılığında çoğunluğu çocuk yüzlerce işçi ekmek parası
için zor şartlarda pamuk topluyor.
Türkiye'de yıllık 2 milyon 500 bin ton pamuğun 550 bin tonunun üretildiği GAP
bölgesinde pamuk üretimi her geçen gün geriliyor. Pamuk fiyatındaki düşüşler ve
Dicle-Fırat havzasında bu yıl yaşanan kuraklık nedeniyle pamuk üretiminde yüzde
30 dolaylarında azalma yaşanacağı ifade edildi. Pamuk hasadının sonbahar
yağmurları nedeniyle erken başladığı Diyarbakır'da rekoltedeki düşüş üreticiyi
kara kara düşündürüyor.
ÇIRÇIR FABRİKALARI KAPANMA NOKTASINA GELDİ
Diyarbakır'da 45 çırçır fabrikasının neredeyse tümü yılda sadece 4 ay hizmet
veriyor. Yüzde 50 kapasite ile çalışan fabrikalar sektördeki gerilemeler
nedeniyle kapanma noktasına geldi.
Diyarbakır'ın Ergani ilçesinde çırçır fabrikası işleten Mehmet Şirin, sektörün
geçen yıla göre çok kötü durumda olduğunu, krizden yalnız çiftçi ve işçinin
değil, kendileri gibi fabrika sahibi olanların da çok etkilendiğini ifade etti.
Şirin, 4 fabrikanın kriz nedeniyle kapandığını ekledi. Mehmet Şirin sözlerine
şöyle devam etti:
" Sektörde kar hacmi kalmamasından dolayı birçok fabrika sermayelerini
tüketerek iflas bayrağı çekti. Geçen yıl yaklaşık 700 bin YTL zarar ettik. Yine
geçen yıl fabrikamızda 90 işçi çalışırken, bu yıl neredeyse yarısını işten
çıkarmak zorunda kaldık. Önümüzdeki döneme umutla bakmaya çalışıyoruz. Ancak
devlet şartlarda iyileşme yapmazsa ve böyle devam ederse sektör bu bölgede
tamamen yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalacaktır."
İŞÇİLER SADECE 10 YTL KAZANIYOR
Yıllık 50 bin ton pamuğun yetiştirildiği Diyarbakır'da pamuk hasadı makineler
yerine el işçiliği ile gerçekleşiyor. Çoluk çocuk ve yüzlerce kadın pamuk
tarlalarında 12 saat çalışıp günlük 10 YTL kazanıyor. Pamuk fiyatlarında
yaşanan düşüş üreticiyi olduğu kadar çalışanı da etkiliyor. Pamuk işçilerinin
ekip çavuşlarından Remzi Budak, genç-yaşlı, çocuk-yetişkin demeden pamuk
tarlalarında elleri kanayan çalışkan işçilerinin aile ekonomilerini ayakta
tutmak adına her türlü zorluklara rağmen çalışmak zorunda
olduklarını belirtti. Budak, " Kişi başı günlük yaklaşık
topluyoruz. Geçen yıla göre bu sene çok kötü geçti. Aldığımız yevmiyeler
yetersiz geliyor. Çiftçi de çalışan da perişan durumda. Sektörün krize
girmesiyle geçen yıl 4 tane çırçır fabrikası kapanmak zorunda kaldı" diye
konuştu.
Yanlış tarım politikalarının birçok alanda olduğu gibi pamuk sektörünü de zor
durumda bıraktığını söyleyen tarla sahibi Mehmet Deniz, küçük ölçekli çiftçinin
iflasın eşiğine geldiğini belirterek şunları aktardı:
" Benim 150 dönüm pamuk ekili tarlam var. Topladığımız ürünleri
pazarladığımız çırçır fabrikalarından 4'ü bu yıl iflas ederek kapandı. Sektörün
krize girmesiyle ürünlerimizin fabrikalara satış maliyeti de düştü. Fabrikalar
bu yıl ürünlerimizi 75 yeni kuruşa alıyor, ayrıca yüzde 20 de fire kesiyorlar.
Bu da zincirleme olarak işçiden çiftçiye herkesi olumsuz yönde etkiledi."
Uluslararası piyasalarda pamuk fiyatlarında yaşanan düşüş nedeniyle pamuk
bitkisinin GAP bölgesinde ekim alanı daralmaya devam ediyor.
(ET-AYŞ-CMH-E)
