Devlet Bakanı Kürşad Tüzmen, Gaziantep'te Türkiye'nin en çok ihracat yapan bin firması arasına giren 40 firma için düzenlenen ödül törenine katıldı. Gaziantep Ticaret Odası (GTO) toplantı salonunda gerçekleştirilen ödül töreninde konuşan Devlet Bakanı Tüzmen, rekorlar kırarken konuşmanın kolay olduğunu ama önemli olanın güveni tesis etmek olduğunu söyledi. Tüzmen, " 20 milyar dolar ihracatımız vardı. 30 milyarı doları geçeriz dediğimde kimse inanmıyordu. 30 milyar doları geçtik. Allah nasip etti bakan
olduk. '100 milyar doları geçeceğiz' dedik. Güvendiniz çalıştık, gecemizi gündüzümüze kattık. Sanayicimiz çalıştı, onların mallarını da gururla, şevkle ve heyecanla sattık. 100 milyar doları da 107 milyar dolar olarak 2007'de geçtik. Tabi böylesine bir krizi kimse hesaplayamıyordu. 2 sene önce yapılan konuşmalarda, sizlere, artık ekonomi ekseni kayıyor. Atlas Okyanusu'ndan Pasifik Okyanusu'na kayıyor. Artık dünyada yeni dengeler yeni eşler oluştu. Çin ve Hindistan'ın oluşturduğu gruplar, Asya, Pasifik
ülkelerine kaydı. Bir taraftan bunu söylüyorduk, bir taraftan da aşırı değerli YTL sıkıntı oluşturur, cari açık çok fazla olur. Dış ticaret açığından kaynaklanır. Şöyle böyle neyse herkesin kendine göre bir yoğurt yiyiş var. Söylediklerimizin arkasında durduk ve dik durduk" diye konuştu.
Ekonomik krizlerden çıkabilmek için yine aynı şekilde ihracatın artırılmasından başka çıkış olmadığını vurgulayan Tüzmen, " Nasıl, tabi ki bunun üzerine bir kriz geldi, herkes bunu görüyor. 57 trilyon dolarlık GSMH'si olan ülkelerin toplamı 250 trilyon dolarlık bir iş hacmine sahip oldular. Sanal bir alemde yaşadılar, bunun böyle gitmeyeceği belliydi. Bir taraftan finansal liberalleşme bir taraftan finansal kuralsızlaştırma adını verdiğimiz çeşitli finans dahilerinin çalışmaların sonucunda gelinen nokta
bu. Burada da yine aynı şekilde birbirimize güvenerek yolumuza devam edeceğiz. Biz bu dönemde bu tehlikeyi akıllı kullanırsak fırsata çeviririz. Bütün dünyada şu anda ihracat daralması yaşanıyor. Dünya Ticaret Örgütü'nün verilerine göre, bütün ülkelerin dış ticaretlerinde yüzde 3 gerileme yaşanıyor. Dünya ticaretinde yüzde 6 olan büyüme yüzde 3'e geriledi. Bu büyük revize rakamlar. Bunu hangi ülkeler yapacak. Eksi olan ülkeler var. Hangi ülkeler yapacak, bazı gelişmekte olan ülkeler yapacak. Bazı kapalı
ekonomiler yapacak. Yeterince küreselleşmemiş ülkeler yapacak bu büyümeyi. Bu krizi ithal edeceğiz başka çaremiz yok. Amerika mal, hizmet ihracat ederdi, arkasından şimdi kriz ihraç ediyor. Öyle almam da diyemezsiniz, kapınız ne kadar açıksa o kadar içeri girecek. Ama bizimde yapabileceklerimiz var. Nedir, bizim komşu ve çevreler ülkeler stratejisi oturttuğumuz bir strateji. Afrika ve Asya ülkelerinde yaptığımız çalışmalarla ihracatımız bu bölgelerde çok hızlı bir şekilde artırdık. Hiç bir zaman Avrupa'nın
yerini tutmaz. Demir çelikte, otomotivde Avrupa ithalatını durdurduğunuz zaman o ihracat rekorlarını kırdığımız zaman bizlerde gerilemeyi yaşıyoruz. AB, toplam ihracatımızın yüzde 58'sini yaptığımız bir blok. Bugün yüzde 48'sini yapabiliyoruz bu bloğa. Şimdi ilk 15 ülkede daralma var. Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinde biraz daha iyiyiz" şeklinde konuştu.
Toplam ihracatta bu sene geçen seneye göre yüzde 16 daralma olduğunu, geçen sene Kasım ayında 11 milyar doları geçerek, ihracat rekorları kırdıklarını belirten Tüzmen, şöyle konuştu:
" Aynı rekorları bu Kasım ayında kıramayacağız. Ancak bazı ülkelerde da aynı sıkıntı olduğu için, bazen olimpiyatlarda rekorların kırılmadığı yarışmalarda olur. Önemli olan birinci gelebilmek. Rekor kırmayı da çok seviyoruz aslında. Ancak her zaman aynı şekilde olmuyor. Bir dünya rekoru bir olimpiyat rekoru kıramayacağız belki de. OECD'nin rekortmen ülkesiydik bir kaç dönem altın çağlarını yaşadık. Belki o rekorları kıramayız ama o ülkeler arasında ilk 3'te yerimizi alırsak o da büyük başarı. Diğerleri
gerilerken biz önde olmalıyız. Kriz sonrası çok iyi noktalara taşınacağız. Tabi bütün bu çalışmaları yaparken Mersin ve Gaziantep'in ihracatı komşu ülkelere Suriye yüzde 40, İran 60 Irak yüzde 35. Bu böyle devam edecek. Komşu ülkeler krizden daha az etkilenecekleri için biz oralara yoğunlaşacağız. Geçen sene Hindistan'a gittik, oraya ihracatımız yüzde 65 arttı. Çin'e ihracatımız yüzde 85 arttı. Avrupa Birliği'nin yerini tutar mı? Tutmaz ama ileride onu da geçeceğiz. Tabi İran, Irak, Suriye ve Azerbaycan
bizim için çok önemli. Bütün dünya bize, biz de bütün dünyaya gideceğiz. Mallarımız çok kaliteli."
Toplantıda bir konuşma yapan Gaziantep Ticaret Odası (GTO) Başkanı Mehmet Aslan ise, sıkıntılara rağmen ülke kalkınması için çalışmaya devam ettiklerini belirtti. Aslan, " 2007 yılında 2 milyar 841 milyon dolar, bu yılın Ocak-Ekim döneminde de 3 milyar 236 milyon dolarlık ihracat yaptık. Bu ihracatın da 2 milyar 539 milyon dolarını Gaziantep yaptı. Artış da geçen yıla göre yüzde 43 oldu. Ekonomiyi yönlendirenler, ekonomi hakkında fikir beyan edenler bu rakamlara baksınlar, burayı göz ardı etmesinler.
Dünyada finans krizi yaşanıyor. Finans ile reel sektör ayrı düşünülemeyeceğine göre acilen tedbirler almak gerek. Ağzınızla kuş tutsanız, bu krizden etkilenmemeniz mümkün değil" dedi.
Kriz endişesinin başladığı günden itibaren bankaların kredi kullandırma noktasında zorluklar yaşattığını kaydeden Aslan, " Nakit para, ekonominin damarlarında dolaşan kandır. Firmalar kredi kullanma konusunda ciddi sıkıntılar yaşıyor. Bankalar kredi kullandırmayarak adeta kendi ayağına sıkıyor. Krediler konusunda hükümet devreye girmeli. Merkez Bankası'nın 80 milyar dolarlık dövizi var deniyor. Ne zaman kullanılacak bu döviz? Tedbir almazsanız, sonuçta bardak kırılieka çaremiz yok. Amerika mal, hizmır.
Kırıldıktan sonra tedbir almak hiç bir şeye yaramaz. Birkaç tedbirle bardağın kırılması önlenebilir. Geminin kaptanının ve personelinin, inanması lazım. Başbakan Erdoğan Hindistan gezisi sonrasında paketi açıklayacak. Bu paketin söylentisi bile piyasaları rahatlattı. Ricamız; kamuoyunu, piyasaları ikna etmeleri. Bizle paylaşmalı. Dünyanın gidişi bize fırsat veriyor. Batı pazarı daralıyor, körfez ülkelerine yönelmemiz lazım. Bu ülkeler aktör olmadıkları için küresel krizden etkilenmiyorlar ve paraları
çok" diye konuştu.
Aslan, özellikle Habur Sınır Kapısı'nda sorunlar yaşandığını dile getirerek, " 20 bin araç bu tarafta 30 bin araç öbür tarafta bekliyor. Biz bu zor şartlarda yeni pazarlar bulmaya çalışırken, kapıda sorunlar yaşıyoruz. Bu sorunların acilen çözülmesi lazım. Çünkü, biz de yılgınlık olmaz, hükümete küsmeyiz. Biz ülkenin kalkınması için kendimizi görevli sayıyoruz" şeklinde konuştu.
Güneydoğu Anadolu İhracatçı Birlikleri (GAİB) Başkanlar Kurulu Başkanı Abdulkadir Çıkmaz da, ihracatta 140 milyar doları yakalamak için çalıştıklarını ifade ederek, " Ekonomi düzeldiği taktirde 2023'te 500 milyar dolar hedefini yakalamak için ümitliyiz. Dış pazarların daralması, yüksek faiz ve kredi sorunumuz var. Krizden etkilenmenin az olması için tedbirlerin alınması gerekiyor. Habur Sınır Kapısı'nda 50 milyon dolarlık mal kamyonların üzerinde bekliyor. Bu sorun çözülmeli. Kapıdaki bu sorun çözülmezse
pazarlarımızı kaybederiz" diye konuştu.
Gaziantep Sanayi Odası (GSO) Meclis Başkanı ve SANKO Holding Yönetim Kurulu Başkanı Abdulkadir Konukoğlu ise, Türkiye'de olayların geç algılandığını savunarak, şunları söyledi:
" Dünya tedbir aldı, biz daha alacağız. Son 2 senedir, kriz zaten bazı sektörlerde vardı. Reel sektör 7-8 aydır sorun yaşıyor. Dolar bu fiyatta olmaz dendiğinde kimse dinlemedi. İhracat için tedbir almak lazım. Doların toparlanması lazım. Doların yükselmesi ihracatçıda endişe oluşturuyor. Herkeste bu korku var; ya dolar düşerse. Doların tabanı Türkiye'de belli olmalı arkadaş. Herkes buna göre hesabını yapar. Tabanı gerçekleştiremezsek sorunlar devam eder. İhracatçı hep darbe yiyor. Geçici de olsa, ekonomi
toparlanana kadar bu oluşturulmalı. Bu kriz de geçecek. Türkiye zaten alışık. Paniğe kapılmayın. Paniğe kapılırsanız karar alma yeteneğini kaybedersiniz. Denize düştüğünüzde paniğe kapılırsanız dibi bulursunuz. Ama paniğe kapılmazsanız birkaç kulaçla yüzeye çıkarsınız. Telaş ve panik insanı götürür. 2009 yılının, tekstil ve tarım için iyi olacağını tahmin ediyorum. IMF dahil tarımda ve tekstilden çıkmalısınız diyorlardı. Türkiye'nin kaderi tarım ve tekstildedir. Yani elin tersi ile ittirdiler. Şimdi tersi
oldu."
Konuşmaların ardından Türkiye'nin en çok ihracat yapan bin firması arasına giren 40 firmaya ödülleri verildi. Tören sonunda GTO Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Aslan ve GAİB Başkanlar Kurulu Başkanı Abdulkadir Çıkmaz da Bakan Kürşad Tüzmen'e ihracata katkılarından dolayı birer hediye verdiler.
ORHAN ÇİÇEK - TURGUT BOZGEYİK