Hekim hatası nedeniyle zarar gördüğünü söyleyip dava açanları sık sık duyarız ya da bir yakınının ölümüne sebebiyet verenlerin hak arayışını. Sonuçlarından çok, başvuru kısmıyla ilgili haberler yer alır basında. Bu nedenle de hekimlerin kusurlu bulunduğu, tazminat ödediği vakalarla ilgili çok da bilgimiz yoktur. Aslında tam da bu sonuçlara ilişkin bir düzenleme Türkiye'de yaklaşık dört yıldır uygulanıyor: Doktor sigortası.
AB'ye uyum yasaları çerçevesinde mesleki sigortalar arasında yer alan 'Doktor Sorumluluk Sigortası' özellikle cerrahi gibi riskli dallarda görev yapan doktorları maddi tazminatlardan kurtarıyor. ABD'de oldukça yaygın olan bu sigorta türünden faydalanan doktor sayısı Türkiye'de artık binlerle ifade ediliyor.
Peki doktor sigortası mesleki açıdan hekim için ne ifade ediyor, hastalar açısından nasıl sonuçları var? Sigortanın hem sağlık kurumları ve çalışanları, hasta ve hasta hakları boyutunu hem de hukuksal yönünü ele alan www.doktorsigortasi.com sitesini kuran Merih Zengin, sigortanın kapsamına ilişkin şunları anlatıyor: " Sigorta, doktora açılacak maddi-manevi tazminatları ve bu arada yapılacak avukatlık masraflarını karşılıyor. Ayrıca hekimin de herhangi bir kaza sonucu mesleğini devam ettirememesi, sakat kalması gibi durumlarda da ferdi kaza sigortası yapılıyor. Eğer hekim hakkında daha önce dava açılmışsa o hekim sigortalanmıyor. Tüm uzmanlığını almış hekimler sigorta yaptırıyorlar. Ancak risk ne kadar yüksekse hekimin ödeyeceği prim de o oranda artıyor. Örneğin cerrahlar, kadın doğum uzmanları, kardiyoloji, radyoloji, beyin cerrahı gibi operasyon yapabilen tüm hekimler risk grubuna göre daha yüksek teminatlara sahipler ve ödeyecekleri primler de yüksektir."
Merih Zengin, bu sigortanın doktorlar açısından nasıl bir faydası olduğunu şu örnekle açıklıyor: " Ayağındaki yara ve ağrı için doktora başvuran bir hastaya doktorumuz nasır teşhisi koyup nasırı küçük bir cerrahi operasyonla almış. Tedaviyi başarıyla tamamlasa da hasta doktor hakkında dava açtı. Doktorun sigortalı olması sebebi ile hasar dosyası açıldı ve dava 1 buçuk yıl sürdü ve bu süre sonunda davacı davasından vazgeçti. Ancak doktor, avukat ve savunma masrafları olarak 25 bin TL ödemek durumunda kaldı. Sigorta şirketi bu masrafları ödedi ve hiçbir maddi sıkıntı yaşamadan bu süreci atlattı."
Zengin, doktorlar dışında, yeminli mali müşavirlerin, avukatların, mühendislerin ve özel güvenlik personellerinin de meslek sigortası yaptırdığını söylüyor.
ABD'de avukatların en gözde müşterisi hastalar
Hasta ve Hasta Yakını Hakları Derneği (HAYAD) 1997 yılında kurulmuş bir dernek. Derneği kuran kişi ise eşini hekim hatası yüzünden kaybeden Leyla Ezgi " Eşimin ölümü tamamen hekim hataları yüzündendi. Hak arama çabamda çok sıkıntılar çektim. Bu nedenle hasta haklarını çok çok önemsiyorum" diyor. Ezgi, doktor sigortasının kavram olarak insani olmadığını, hastaya bir araba gibi hasar tespiti yapıldığını söylüyor.
Ezgi, sorunun sistemden kaynaklandığını, sigortanın da bunun devamı niteliğinde sakıncalar taşıdığını anlatıyor: " Hem yargıdan hem de meslek odalarından hep hekim yanlısı kararlar çıktı. Mahkemeden çıkacak 1 TL'lik karar bile önemli. Çünkü hekimin hata yaptığını gösterir. Hekimlere yönelik bir dava açtığınızda inanılmaz zorluklarla karşılaşıyorsunuz. Her meslek grubunda dayanışma var ama buradaki mesleki dayanışma insan hayatı üzerine yapılan hataları örter nitelikte. Hekimler, risklerden kendilerini korumak için hastayı seçme, acil durumlar dışında her hastayı kabul etmek zorunda olmamaları sonucunda, ağır ve komplike hastalığı olan hastaları tedavi etmekten kaçınabilirler. ABD'de bu sigorta sistemi çok gelişmiş ve orada artık hekimler çok riskli dalları tercih etmiyorlar. ABD'de avukatların en büyük müşterileri hastalar. Bu ahlaki değil. Belirli branşlarda bir süre sonra hekim bulunamayacak."
