Vali Atış, Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı Türkiye 2008 işsizlik raporunda Adana'nın Şırnak'ın ardından yüzde 20.5 ile en işsiz ikinci il olmasını değerlendirdi. Vali Atış, Adana'da işsiz sayısının fazla olduğunun hep söylendiğini, ama nedeni içinde herkesin farklı görüşler belirttiğini ifade etti. Atış, Adana'nın bazı illerden işsiz sayısının çok fazla olmasının nedeninin, bu illerin işsizlerinin Adana'ya gelmesinden kaynaklandığını söyleyerek, " Bu illerde işsiz olan insanlar Adana'ya gelince o illerde işsizlik düşüyor.
Ayrıca sanki işsizliğin nedeni konusunda da fazla düşünmüyoruz. Eğer biz insanların 3'er, 4'er çocukları olsaydı işsizlik oranları şuan ki gösterilen oranların yarısına düşerdi. Eğer siz 16'ya kadar çocuk yapıyorsanız, ABD ile Rusya'yı da üst üste koysanız bu işsizlik oranını normal bir ülkenin altına indiremezsiniz" diye konuştu.
Adana'da işsizlik oranının artış nedeninin de işsiz insanların, nüfus artışlarının çok fazla olmasından kaynaklandığına dikkat çeken Atış şunları kaydetti:
" Aileler 3-4 çocukta kalsa işsizlik oranı belki yüzde 10 olacak. Ama işsiz durumdaki insanlarımızın, nüfus artışının çok fazla olmasıdır. 26 çocuklu aileler var. Böyle olunca gayet tabi işsizlik rakamı fazla görünüyor. Bunu önlemek lazımdır. Türkiye Cumhuriyeti'nde işsiz sayısının fazla olması yadırganacak bir şey değil. Neden çünkü aşırı nüfus artışı var. 4-5'ten fazla çocuk yapan çok ailemiz var."
Atış, TÜİK'in açıkladığı rakamların tahmini olduğunu bu rakamları doğru olduğunu düşünmediğini kaydetti. İşsizliğin azaltılması için yatırımların yapılması gerektiğini ancak önce nüfus artışının önüne geçilmesi gerektiğine işaret eden Atış, " Ama ben tekrar söylüyorum. ABD ve Rusya'nın bütçesini üst üste koysanız bizim belli ailelerdeki nüfus artışına yetişmeniz mümkün değil. Herkesin 4-5 ya da 3 çocuğu olsa biz bu işle baş edebiliriz. Ama 10-15-26 çocukla Türkiye Cumhuriyeti'nin işsizlikle baş edebilmesi mümkün değil. Yatırımlar yapılıyor Adana'da. Şuan 2 milyar dolarlık yatırım var. Gelecekte 10-15 milyar dolarlık yatırım olacak. Ama 10 bin kişi alınacak ise peki diğerleri ne olacak? Çünkü ha bire çocuk, ha bire çocuk geliyor. Dolayısıyla bana göre Türkiye'nin nüfus artışı konusunda belli bir şey yapması gerektiğini düşünüyorum" şeklinde konuştu.
Vatandaşları da uyaran Atış şöyle devam etti:
" Vatandaşlarımız bana göre bakabileceği kadar çocuk yapmalı. Bu 3-4-5 olur ama bu 26 çocuklu aileler olunca 15 çocuklu aileler olunca, Cumhuriyetimizin bütçesinin iş sağlamak için yeteceğini düşünmüyorum. Çünkü Adana'da yatırım var şuanda. Bu yatırıma rağmen işsizlik ortaya çıkıyor. Yatırımlarla işsizlik düşecek ancak göç almaya devam eder ve nüfus hızla artarsa yine işsizlik yükselir. İşsizlik rakamı doğru ise ürkütücüdür. 26 çocuklu aileye hangi devlet iş bulabilir, hangi devlet sağlık ocağı, okul bulabilir ki. Bulamaz. Genç nüfus bize lazımdır. Sayın Başbakanımızın dediği gibi 3 çocuk yapmak gerekiyor belki 4-5'te tamam ama 10-11-20 çocuk, yani bu olacak iş değil diye düşünüyorum."
Adana'da işsizlik oranının yüksek olmasının başka bir nedeninin ise çok göç alması olduğunu belirten Atış, " Şimdi Adana'da vatandaşlarımız, hangi nedenle olursa olsun. Adana'da yaşamanın daha kolay olduğunu düşündüklerinden, verimli topraklara gelip yerleşmişler. Ancak Adana gibi bir dönümlük araziyle bile ev geçindirebilecek bir yerde işsizliğin bu kadar yüksek çıkmış olması bana göre biraz şaşırtıcı.
Neden işsiz oranı bu kadar fazla ama bizim bazı bölgelerimizde yaz aylarında, Adana'ya ilkbahardan itibaren çalışmaya gelenlerin sayısı da 50 bini geçiyor. Yani buradaki insanların işsiz sayısının çok fazla olmasıyla, işçi bulamayıp, başka bölgelerden işçinin gelmesi bir çelişkidir. Sanki şöyle bir şey var. Adana'da yaşam kolay olduğu düşünüldüğünden, başka bölgelerdeki Artvin, Ardahan, Kars'taki ve diğer bölgelerdeki işsizler Adana'ya taşınıyor. Dolayısıyla Adana'da işsiz sayısı fazla görünüyor. Ancak bu işsiz sayısına rağmen Adana'da tarlalarda çalışacak işçi bulamayınca diğer bölgelerden işçi gelmesi bana göre çelişki" dedi.
İşsizliğin artış göstermesine 3 tip insanın da neden olduğunu vurgulayan Atış, " Sanki 3 tip insan var Adana'mızda. Bir iş beğenmeyen. Yani kendisine tavsiye edilen işi beğenmiyor. İki asgariden geçinenler. Devletin verdiği yardımlarla geçinenler, yani tembeller. Üç, yapılan yatırımların onları kapsayacak kadar yeterli olmaması" diye konuştu.
Adana'nın gerçek işsizlik rakamını İş-kur'a başvuran işsiz sayısının ortaya koyduğunu anlatan Atış, " Adana'da işsizler yüzde 20.5 Buna rağmen Adana'da şuanda iş için başvuranların sayısı 52 bin kişi. Yani yüzde 20.5'e göre hesaplarsak, bizde nüfusa göre hesaplanıyor. 2 milyon nüfusu olan Adana'da yani bizim 400 bin işsizimizin olması lazım. Oysa iş bulmak için işsiz oranı 52 bindir. Halen işte olup da başvuranların sayısı ise 4 bin kişi. Çalışanların sayısı ise 354 bin kişi" şeklinde konuştu.
FATİH KEÇE-YUSUF KOYUN/ADANA