Dün gün içinde yüzde 10'a varan düşüş yaşanan Çin Borsası'ndaki düşüşün etkisiyle, Avrupa borsalarında yüzde 3'lere varan kayıplar yaşandı. Endeks dün yüzde 4.5 çakıldı. 41.773 puana kadar gerileyen İMKB, dün bin 962 puan kayıpla kapandı. Borsada yaşanan depremin etkisiyle döviz piyasasında yükselişe neden oldu. Güne 1.3880 YTL'den başlayan dolar, bankalararası piyasada, 1.4120 YTL'ye kadar yükselerek yüzde 2 değer kazandı. Euro da 1.8620 YTL'ye yükseldi. İMKB'de hasarın büyümesinde yatırım bankası UBS'in yatırımcılarına gönderdiği "Kâr etmek için Türkiye'den çıkın" başlıklı rapor da etkili oldu.

ABD DE SERT DÜŞTÜ

Global piyasalarda yaşanan depremin etkisi ABD borsalarını da vurdu. Türkiye saatiyle (TSİ) 16.30'da açılan ABD borsaları güne satıcılı başladı. Sert satışların yaşandığı ABD borsalarında dün gece 23.00 (TSİ) itibarıyla Dow Jones endeksi yüzde 3, Nasdaq 3.4, S & P 500 endeksi ise yüzde 3.04 satıcılı seyrediyordu. Uzmanlar, ABD borsalarında yaşanan sert düşüşlerin bugün İMKB'yi olumsuz etkileyebileceğini söylüyor. Londra Borsası yüzde 2.27 düşerken, Frankfurt 2.24, Paris 2.58, G.Afrika Borsası yüzde 3.17 değer kaybetti.

ÇİN 1 GÜNDE İMKB'Yİ YUTTU

Dün Çin Borsası'nda yaşanan son 10 yılın en büyük düşüşünün faturası da ağır oldu. Çin piyasasında yaşanan düşüşü, son dönemde İran ile ilgili yaşanan tedirginliğin artmasına bağlı olarak hareketlenen petrol ve altın fiyatları ve diğer kaygılar izleyince uluslararası piyasalarda sert tepkilere neden oldu. Çin Borsası'nda kaydedilen son 10 yılın en büyük düşüşünün 140 milyar dolar civarında kayba yol açtığı belirtiliyor. Bu rakam toplam değeri yaklaşık 150 milyar dolar olan İMKB'nin tamamına yakın bir değeri ifade ediyor.

İŞTE DEPREMİN NEDENLERİ

ÇİN Borsası'nda yaşanan ve daha sonra dünya borsalarını etkiyen depremin nedenlerini şöyle sıraladılar:


  • Çin piyasasındaki fonların mart ayında temettü dağıtacağı için nakit ihtiyacından dolayı satışa geçmeleri

  • Çin hükümetinin spekülatif işlemleri azaltmak için ciddi önlemler alacağına yönelik açıklamalar

  • Dün Yen'in dolar karşısında hızlı değer kazanması. Yen, dün dolar karşısında kısa bir sürede 121.10 seviyesinden 119.30 seviyesine düşmesinin Japonya'dan borçlanan yatırımcılara 'carry trade sona mı eriyor' paniği yaşatması

  • ABD'den gelen verilerin beklentileri bozması ve kaygıları artırması

  • ABD ve İran arasındaki gerginliğin artması ve beraberinde petrol ve emtia fiyatlarının yükselmesi

  • ABD Başkan Yardımcısı Dick Cheney'nin Afganistan'da ziyaret ettiği askeri üsse düzenlenen saldırının yatırımcıların güvenini sarsması

  • ABD Merkez Bankası eski Başkanı Alan Greenspan'in ABD ekonomisinin yılın ilerleyen zamanlarında durgunluk içine girebileceğini söylemesi.

    DÜZELTMEYE DÖNÜŞME RİSKİ VAR

    Mehmet Şimşek / Merrill Lynch Stratejik Araştırmalar Bölüm Başkanı: Dünya piyasalarında ciddi bir kâr realizasyonu yaşanıyor. Son birkaç günde global büyüme beklentilerinde kötümser bir hava oluştu. Greenspan'in yaptığı 'ABD ekonomisi durgunluğa girebilir' açıklaması da piyasalarda büyüme beklentilerini olumsuz etkiledi. Öte yandan ABD'de konut piyasası yoluyla çok fazla borçlanma var. Bu piyasada da sorunların baş göstermeye başladığını görüyorum. Kâr realizasyonunun düzeltmeye dönüşme riski var. Yani düzeltmeye dönüşmesi için ortalıkta yeterince olumsuz gelişme var. Yaşanan kâr realizasyonunun boyutu çok büyük. Ama düzeltme var demek için çok erken.

    Sefer YÜKSEL