Merkez Bankası'nın "Finansal İstikrar Raporu" dün açıklandı. Bu raporda bireysel kredi ve borçlanmayla ilgili önemli uyarılar var:
Bireysel kredilerin sabit faizli olması nedeniyle 2006'nın ikinci yarısında yaşanan faiz artışları, hanehalkının mevcut borçlarına ilişkin faiz yükünü artırdı.
Bu yıl ihtiyaç kredilerindeki artış daha belirgin hale geldi. Bu artışta tüketicilerin kredi kartı borçlarını kapatmak amacıyla söz konusu kredilere yönelmeleri de etkili oldu.
YAKINDAN İZLENMELİ
Hanehalkı borçluluk oranı 2006'da artmaya devam etti. Hanehalkı faiz ödemelerinin harcanabilir gelirine oranı ise sınırlı bir artış göstererek 2006 yıl sonu itibariyle yüzde 4,2 olarak gerçekleşti. Bu büyük ölçüde tüketici kredilerinin sabit faizli olmasından kaynaklandı. Hanehalkı borçluluk oranının artmaya devam etmesi ve tüketim harcamalarının giderek daha fazla kısmının kredilerle karşılanıyor olması hanehalkının geri ödeme gücü ve harcama kapasitesi açısından yakından izlenmelidir.
Ayrıca, hanehalkının dövize endeksli borçlanmalarının toplam tüketici kredileri içerisindeki payı artmamakla birlikte, döviz geliri elde etmeyen hanehalkının döviz cinsinden borçlanmasının kur riski taşıdığı ve bundan kaçınılması gerektiği düşünülmektedir.
CARİ AÇIK GERİLİYOR
2007 yılında dış talebin gücünü koruması, iç talepteki gerileme ve özel tasarruf oranı artışı yönündeki öngörüler, cari açığın Gayri Safi Milli Hasılaya oranının gerileyeceğine ilişkin beklentileri güçlendirdi. Bu arada raporla iligili değerlendirmesinde, uluslararası fonların davranışlarına ve olası dalgalanmalara özel vurgu yapan Merkez Bankası Başkanı Durmuş Yılmaz, şu yorumu yaptı: "Parasal ve mali disiplinin korunmasının yanı sıra ekonomik kesimlerin risk farkındalıklarını artırmaları ve bu çerçevede gereken tedbirleri almaları önem taşımaktadır."
KONUT KREDİSİ İÇİN UYARI
Merkez Bankası raporunda konut kredisi almak isteyenlere yönelik özel vurgu yaptı ve bunu şu örnekle açıkladı: "Mevcut verilere göre konut kredilerinin ortalama vadesi yaklaşık 6 yıl, aylık faizi yüzde 1,5 ve ortalama büyüklüğü 47 bin YTL'dir. Bu kredilerin komisyon, ücret ve vergiler hariç yıllık ödemesi 13 bin YTL tutmaktadır. İhtiyatlı bir yaklaşımla hanehalkının yıllık gelirinin yüzde 30'unu konut kredisi taksidi olarak ödeyeceği varsayımıyla, tüketicilerin bu yapıdaki bir krediyi kullanabilmesi için yıllık 43,5 bin YTL gelire sahip olması gerektiği hesaplanmaktadır. Son gelir dağılımı verilerine göre 47 buin YTL'lik krediyi sadece gelir dağılımından en yüksek pay alan yüzde 10'luk dilimdeki hanehalkının kullanabilir. Hanehalkı konut kredisi kullanma kararını verirken, mevcut ve gelecekte elde edeceği geliri, kredilerin vade, faiz oranı ve türünü göz önünde bulundurmalı."
