Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ile Merkez Bankası'nın, bankacılık sektörü için "risk" olarak nitelediği firmaların döviz cinsinden kredi borçları azalmaya başladı. Firmalar dövizde artış olmayacağı beklentisiyle, 2004 yılında bankalardan kullandıkları her 100 liralık kredinin 62,5 lirasını yabancı para cinsinden borçlanırken, 2006 yılında rakam 51,7 liraya geriledi. Buna karşılık, firmaların yerli paraya dönüş oranı arttı.
ENERJİ ÖNDE
Merkez Bankası'nın Risk Merkezi'nde oluşan verilere göre, bankalardan en çok kredi kullanan ilk 10 sektörün döviz kredisi (büyük bölümü dolar ve eurodan oluşuyor) borçlarının toplam kredilere oranı 2004'te yüzde 62,5 iken, bu oran 2005'te yüzde 55,8'e, 2006 sonu itibariyle de yüzde 51,7'ye geriledi. Bankalardan kredi kullanan ilk 10 sektör içerisinde en fazla döviz kredisi kullanan ise elektrik, gaz ve su alanında faaliyet gösteren enerji şirketleri oldu. Bu gruptaki firmaların 2006 sonu itibariyle bankalardan kullandığı kredilerinin yüzde 93,4'ü dolar ve euro gibi döviz kredilerinden oluşuyor.
TARIMIN TERCİHİ YTL
Buna karşılık, bankalardan yabancı para yerine en fazla YTL cinsinden kredi kullanan sektör ise tarım oldu. Kısmen avcılık ve ormancılık sektörlerinin de yer aldığı bu grubun bankalardan kullandığı kredilerin sadece yüzde 17,3'ü dövizden oluşuyor. Döviz kredisi kullanan tarımsal firmaların büyük bölümünün ihracatçı olduğu ifade ediliyor. Makine teçhizat ile gıda, meşrubat ve tütünde faaliyet gösteren firmalar da kullandıkları kredilerin yarıdan fazlasını YTL türünden çekti. Firmaların döviz kredisi kullanma tercihlerini, kurlarda artış ya da düşüş beklentileri belirliyor.
Erdoğan SÜZER/ ANKARA
HEP AYNI SEKTÖRLER KREDi KULLANIYOR
Rapora göre, Türkiye'de bankalardan kredi kullananlar genelde aynı sektörlerde yoğunlaşıyor. Buna göre, tüm firmaların bankalardan kullandığı kredilerin yüzde 71,5'ini 10 sektörde faaliyet gösteren firmalar alıyor. Üstelik, bu sektörlerin payı son üç yılda 4 puandan fazla artış gösterdi. Toptan ve perakende ile motorlu araç servis hizmetlerinde faaliyet gösteren firmalar ise Türkiye'deki tüm firmaların bankalardan çektiği kredilerin yüzde 22,7'sini tek başlarına kullanıyor. Merkez Bankası, kredilerin aynı sektörlerde yoğunlaşmasını, olası bir kriz durumunda kredi geri dönüşünü zorlaştıracağı için "risk" olarak görüyor.
